Sbor J. A. Komenského

Sbor J. A. Komenského to niewielki zbór Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego w morawskim miasteczku Bzenec, którego historia sięga początku lat 20. XX wieku, choć własną świątynię społeczność zyskała dopiero tuż przed wybuchem II wojny światowej.

Skąd wzięła się nazwa zboru?

Kościół Czechosłowacki Husycki (Církev československá husitská) powstał w 1919 roku, gdy grupa księży katolickich, dążących do zreformowania i unowocześnienia Kościoła, odeszła i założyła własną wspólnotę wyznaniową. W Bzenci pierwsze nabożeństwa tego nurtu odprawiano już w 1921 roku, w prowizorycznych warunkach na Masarykowym Placu w centrum miasta. Trzy lata później, w 1924 roku, miejscowa wspólnota przyjęła nazwę Sbor Jana Amose Komenského – na cześć pedagoga i teologa, którego w czeskiej tradycji nazywa się "nauczycielem narodów". W 1927 roku zbór uzyskał niezależność administracyjną.

Kiedy powstała świątynia?

Choć wspólnota działała od ponad piętnastu lat, na własny budynek musiała poczekać do końca lat 30. Budowę rozpoczęto w lipcu 1938 roku, a prace ukończono w 1939 roku – dosłownie w przededniu wojny. Wieża, która dziś wieńczy budynek, powstała dopiero po wojnie – w chwili oddania świątyni do użytku bryła kościoła była jeszcze bez niej.

Jak wygląda budynek?

Świątynia w Bzenci reprezentuje styl funkcjonalistyczny, popularny zarówno w architekturze sakralnej, jak i użyteczności publicznej międzywojennej Czechosłowacji. Fasadę otynkowano na biało i podzielono wysokimi, wąskimi oknami, a surowe, oszczędne w detalu wejście ozdobiono jedynie okrągłym oknem oraz popiersiem Jana Amosa Komeńskiego. Charakterystycznym elementem jest osobno stojąca wieża, zwieńczona nie tradycyjną kopułą czy hełmem, lecz kielichem i krzyżem – symbolem nawiązującym do husyckiej tradycji Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego.

Co przeżył zbór podczas wojny?

Okres okupacji niemieckiej był dla wspólnoty czasem wzrostu liczebnego, ale i tragicznych strat. Do końca wojny liczba członków zboru w Bzenci przekroczyła 1600 osób, jednak aż 19 z nich zginęło w związku z działalnością w ruchu oporu przeciwko okupantowi.

Gdzie znajduje się kościół i jak do niego trafić?

Budynek stoi przy ulicy Tyršova w Bzenci, na trasie prowadzącej od miejscowego dworca kolejowego w stronę centrum miasta.

Najczęstsze pytania

Do jakiego wyznania należy Sbor J.A. Komenského w Bzenci? Do Kościoła Czechosłowackiego Husyckiego – wspólnoty powstałej w 1919 roku w wyniku odejścia części duchownych katolickich dążących do reformy Kościoła.

Skąd pochodzi nazwa zboru? Od Jana Amosa Komeńskiego, czeskiego pedagoga i teologa nazywanego "nauczycielem narodów" – miejscowa wspólnota przyjęła tę nazwę w 1924 roku.

Kiedy zbudowano świątynię? Budowę rozpoczęto w lipcu 1938 roku, a ukończono w 1939 roku, tuż przed wybuchem II wojny światowej. Wieża powstała dopiero po wojnie.

Czy budynek można zwiedzać? Świątynia bierze udział w ogólnokrajowej akcji Noc Kościołów, podczas której organizowane jest zwiedzanie z przewodnikiem oraz towarzyszące wydarzenia kulturalne.