Santa Maria del Pòpulo

Santa Maria del Pòpulo to dawny kościół w Vallfogona de Ripollès, z którego do naszych czasów przetrwał właściwie tylko charakterystyczny dzwonnica wpisana do katalońskiego katalogu zabytków architektonicznych. Stoi w historycznym centrum miasteczka, w comarce Ripollès (prowincja Girona, Katalonia), i choć sama świątynia dawno przestała istnieć, jej wieża wciąż wyznacza panoramę Vallfogony.

Jaka jest historia tego miejsca?

Kościół powstał pod koniec XII wieku z fundacji panów miejscowego zamku (Castell de Vallfogona, zwanego też de la Sala). Najstarsza zachowana wzmianka pisemna pochodzi z 1282 roku — Dalmau de Palol zapisał wówczas świątyni kilka pól uprawnych. Wewnątrz znajdowała się rzeźba Marki Bożej wykonana w późnym stylu romańskim, datowana na pierwszą połowę XIII wieku.

Z wizytacji duszpasterskich z 1387 i 1432 roku wiadomo, że kościół funkcjonował jako miejsce kultu. W 1432 roku odnotowano też naprawę dachu i sklepienia, zniszczonych trzęsieniem ziemi z 1428 roku, znanym lokalnie jako trzęsienie „de la Candelera" — jego epicentrum znajdowało się w pobliżu Camprodon.

Co się stało z pierwotnym wyposażeniem?

W 1778 roku ołtarz i figurę Matki Bożej del Pòpul przeniesiono do sanktuarium Mare de Déu de la Salut, położonego bliżej kościoła parafialnego. Tam pozostawały aż do 1936 roku, kiedy uległy zniszczeniu w burzliwym okresie wojny domowej. Sam budynek dawnego kościoła stopniowo popadał w ruinę i dziś praktycznie nie istnieje.

Co można zobaczyć dzisiaj?

Z pierwotnej budowli zachowała się jedynie północna ściana wewnętrzna nawy wraz z początkiem sklepienia oraz przylegająca do niej dzwonnica. To właśnie wieża — znana lokalnie jako Campanar del Pòpul — jest dziś głównym elementem, jaki można oglądać. Mieści się w niej zegar miejski datowany na przełom XVII i XVIII wieku, co czyni ją zarówno reliktem średniowiecznym, jak i częścią funkcjonującej infrastruktury miasteczka.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Pozostałości kościoła znajdują się w samym centrum Vallfogona de Ripollès, w okolicy Puig Estela, więc łatwo je włączyć do krótkiego spaceru po miasteczku. Ponieważ to obiekt zewnętrzny — mur i wieża widoczne z ulicy — można go oglądać o każdej porze dnia, bez ograniczeń godzinowych. Dodatkowych informacji o zabytku udziela urząd gminy (Ajuntament de Vallfogona de Ripollès). Najlepiej łączyć wizytę ze zwiedzaniem pobliskich atrakcji comarki Ripollès, np. klasztoru Santa Maria de Ripoll czy pozostałości zamku Vallfogona.

Najczęstsze pytania

Czy kościół Santa Maria del Pòpulo wciąż istnieje? Nie w pierwotnej formie — sama świątynia zniknęła niemal całkowicie. Ocalały fragment ściany nawy oraz przylegająca dzwonnica, dziś znana jako Campanar del Pòpul.

Skąd pochodzi nazwa „del Pòpulo"? Nazwa odnosi się do wezwania Matki Bożej del Pòpul (del Pòpulo), której figura i ołtarz znajdowały się w kościele aż do 1778 roku, gdy przeniesiono je do sanktuarium de la Salut.

Ile lat ma dzwonnica? Sama bryła wieży wiąże się z kościołem sprzed XIII wieku, natomiast zegar, który dziś w niej działa, pochodzi z przełomu XVII i XVIII wieku.

Czy zwiedzanie wymaga biletu lub rezerwacji? Nie — to zabytek na wolnym powietrzu w centrum miasteczka, dostępny do oglądania bez opłat i bez wcześniejszej rezerwacji.