Santa Maria de Corroncui I

Santa Maria de Corroncui to ruiny romańskiego kościoła leżące w gminie el Pont de Suert, w katalońskim regionie Alta Ribagorça (prowincja Lleida). Budowla stoi na niewielkim wzniesieniu w miejscu zwanym Pla del Mont, tuż przy opuszczonej wsi Corroncui, w sercu Pirenejów.

Gdzie leży opuszczony kościół?

Ruiny znajdują się w odludnej części gminy el Pont de Suert, w dawnym okręgu Viu de Llevata. Współrzędne miejsca to 42.333815, 0.852366. Sama wieś Corroncui została opuszczona, a jej mieszkańców przesiedlono niżej, do miejsca zwanego Pla de Corroncui, gdzie w latach 60. XX wieku wzniesiono nowy kościół pod tym samym wezwaniem (znany jako Santa Maria de Corroncui II). Stary kościół, opisywany tutaj, to ruina pozostała po dawnej osadzie.

Jak wygląda budowla?

Kościół zbudowano z ciosanego kamienia układanego w regularne poziome warstwy. Plan jest jednonawowy, zamknięty półkołową apsydą. Nawę przykrywało sklepienie kolebkowe, a apsydę - sklepienie w formie ćwierćkuli, wsparte na łukach poprzecznych opartych na kamiennych wspornikach. Na południowej ścianie znajduje się kaplica zamknięta łukiem półkołowym, a przy zachodnim wejściu stała prostokątna wieża dzwonnicy. Styl odpowiada pierwszej połowie XII wieku i wykazuje wpływy architektury Santa Maria d'Alaó, jednego z ważniejszych kościołów romańskich regionu.

Jaka jest historia miejsca?

Teren, na którym stoi kościół, wzmiankowany był już około 1070 roku w związku z naruszeniem tzw. pokoju Bożego (pau i treva) - to jeden z najstarszych zapisów dotyczących tej doliny. Sam kościół wzniesiono w pierwszej ćwierci XII wieku z inicjatywy baronów z rodu Erill, którzy w tym samym czasie ufundowali także świątynie w Viu, Massivert i Boí. W późnym średniowieczu Corroncui przeszło pod władanie baronów Claret, a kościół podlegał kościelnie parafii Sant Gil de Pinyana. Do lat 60. XX wieku budowla była już poważnie zniszczona - dziś stoją głównie mury apsydy, silnie zarośnięte roślinnością. Elementy dekoracyjne, w tym portal i fragmenty rzeźbiarskie, zdemontowano i przeniesiono do nowego kościoła w Pla de Corroncui, wybudowanego dla przesiedlonych mieszkańców.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Miejsce leży w górzystym, słabo zaludnionym terenie Alta Ribagorça, więc dojście wymaga pieszej wędrówki od najbliższej drogi w kierunku dawnej wsi Corroncui - warto zaplanować trasę wcześniej i zabrać dobre obuwie trekkingowe. Najlepszy czas na wizytę to późna wiosna, lato i wczesna jesień, gdy szlaki są suche i przejezdne, a roślinność nie utrudnia dostępu do ruin. Zimą wysokogórski teren bywa zaśnieżony i trudno dostępny.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Santa Maria de Corroncui od Santa Maria de Corroncui II? Pierwsza to romańska ruina z XII wieku, stojąca przy opuszczonej wsi na wzniesieniu. Druga to kościół wzniesiony w latach 60. XX wieku w Pla de Corroncui, dla mieszkańców przesiedlonych z dawnej osady, częściowo z użyciem kamieni ze starej świątyni.

Czy da się jeszcze zobaczyć elementy oryginalnego kościoła? Tak, ale w ograniczonym zakresie - zachowały się mury apsydy i część konstrukcji nawy, natomiast dekoracje przeniesiono do nowego kościoła.

Skąd wiadomo, jak wyglądał kościół? Z zachowanych murów, elementów architektonicznych (łuki, wsporniki, sklepienia) oraz z dokumentacji historycznej regionu, w tym katalogu Catalunya Romànica.

Czy miejsce jest oznakowane turystycznie? Ruiny leżą w obszarze wiejskim gminy el Pont de Suert, znanym z licznych zabytków romańskich Alta Ribagorça - lokalne punkty informacji turystycznej w el Pont de Suert pomagają zaplanować trasę do mniej dostępnych obiektów tego typu.