Sant Martí d'Altafulla

Sant Martí d'Altafulla to kościół parafialny stojący w górnej części Altafulli, katalońskiej miejscowości w prowincji Tarragona, tuż obok tamtejszego zamku. Świątynia nosi wezwanie św. Marcina z Tours i od wieków stanowi religijne oraz architektoniczne centrum starej części miasteczka, znanej jako Vila Closa.

Od kiedy istnieje parafia w Altafulli?

Pierwszy zachowany dokument potwierdzający istnienie parafii pod wezwaniem św. Marcina pochodzi z 1194 roku — to bulla papieża Celestyna III, w której potwierdzono majątek i przywileje należące do kościoła w Tarragonie, wśród nich właśnie parafię altafullską. Sam budynek, który można oglądać dzisiaj, nie jest jednak średniowieczny — obecna świątynia powstała znacznie później, na fundamentach i częściowo w miejscu wcześniejszej budowli sakralnej, po której nie zachowały się opisy ani plany.

Kiedy zbudowano obecny kościół i jak wygląda?

Budowę dzisiejszego kościoła datuje się na lata 1701–1705. Wzniesiono go na planie krzyża łacińskiego, z trzema nawami i transeptem wpisanym w bryłę budowli, a nad skrzyżowaniem naw wznosi się ośmioboczny bęben zwieńczony kopułą. Fasada jest utrzymana w stonowanym, niemal surowym stylu — dominuje na niej neoklasycystyczny portal obramowany kanelowanymi pilastrami, a nad wejściem umieszczono niszę z figurą przedstawiającą św. Marcina z Tours, patrona świątyni.

Wewnątrz na uwagę zasługują dwie kaplice boczne: kaplica św. Izydora oraz kaplica Najświętszego Sakramentu. Ta druga kryje barokowy ołtarz z 1745 roku, wykonany przez rzeźbiarza Josepa Vilę z Reus, a złocenia wykonał Francesc Morales z komarki Vallès. To jeden z niewielu elementów wyposażenia, który przetrwał burzliwy XX wiek — kościół został poważnie uszkodzony w 1936 roku, w okresie wojny domowej w Hiszpanii, kiedy wiele świątyń w regionie ucierpiało w podobny sposób.

Co warto zobaczyć w okolicy kościoła?

Kościół Sant Martí stoi w sercu Vila Closa — starego, obwarowanego niegdyś zespołu urbanistycznego Altafulli, uznanego w 1998 roku przez katalońską Generalitat za zespół historyczno-artystyczny o znaczeniu krajowym. Wąskie, pochyłe uliczki prowadzące do świątyni noszą nazwy takie jak Carrer del Forn, Plaça del Pou czy przejście Santa Teresa, a sama Placeta to jeden z charakterystycznych punktów spotkań w starej części miasta. Kilka kroków od kościoła znajduje się zamek w Altafulli, którego początki sięgają XI wieku — obecna forma budowli nawiązuje jednak do przebudowy według planów z XV wieku, a wewnątrz zachował się oryginalny dziedziniec oraz renesansowa galeria.

Spacer po Vila Closa łączący oba zabytki — kościół i zamek — to naturalny sposób na poznanie historycznego centrum Altafulli, oddalonej zaledwie kilka kilometrów od Tarragony.

Najczęstsze pytania

Komu poświęcony jest kościół Sant Martí d'Altafulla? Świątynia nosi wezwanie św. Marcina z Tours, na co wskazuje zarówno jej nazwa, jak i figura umieszczona w niszy nad portalem wejściowym.

Kiedy powstał obecny budynek kościoła? Obecna bryła kościoła pochodzi z lat 1701–1705 i została wzniesiona na miejscu wcześniejszej, starszej świątyni parafialnej.

Czy w kościele zachowało się oryginalne wyposażenie? Częściowo tak — mimo poważnych zniszczeń z 1936 roku przetrwał między innymi barokowy ołtarz z kaplicy Najświętszego Sakramentu z 1745 roku, dzieło Josepa Vili i Francesca Moralesa.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Kościół stoi w górnej części Altafulli, w obrębie historycznej Vila Closa, w bezpośrednim sąsiedztwie miejscowego zamku.