Sant Llorenç del Mont

Sant Llorenç del Mont to zespół ruin dawnego klasztoru benedyktyńskiego w gminie Albanyà, w północno-wschodniej Katalonii, na granicy Alt Empordà i Alta Garrotxy.

Co to za miejsce?

Ruiny leżą na płaskowyżu Pla de Sous, na wysokości ok. 855 m n.p.m., u podnóża góry Mont. To pozostałości opactwa Sant Llorenç de Sous, znanego też jako Sant Llorenç del Mont – jednego z ważniejszych ośrodków monastycznych dawnego hrabstwa Besalú, podległego biskupstwu Girony. Pierwsza wzmianka o klasztorze pochodzi z 11 kwietnia 871 roku, z dokumentu wydanego przez frankijskiego króla Karola Łysego na rzecz opactwa Sant Aniol d'Aguja. W 922 roku, po opuszczeniu tamtego klasztoru, część jego wspólnoty przeniosła się właśnie tutaj.

Jak wyglądała historia klasztoru?

Okres świetności trwał do początku XV wieku. Trzęsienia ziemi z lat 1427–1429 poważnie uszkodziły kościół, a kryzys gospodarczy sprawił, że w 1438 roku w klasztorze pozostało już tylko dwóch mnichów. W 1592 roku papież Klemens VIII podporządkował wspólnotę opactwu Sant Pere de Besalú, a po śmierci ostatniego opata w 1605 roku życie zakonne w Sant Llorenç ostatecznie wygasło. Budynki przeszły w ręce Sant Pere de Besalú. W 1833 roku dawny dormitarz i kapitularz przebudowano na kościół parafialny z plebanią i cmentarzem – napis na nadprożu drzwi świątyni potwierdza tę datę. Parafia funkcjonowała do 1936 roku. W 1983 roku zespół uznano za dobro kultury o znaczeniu narodowym (Bé Cultural d'Interès Nacional).

Co zobaczysz na miejscu?

Zachowały się fragmenty trzynawowego kościoła romańskiego z XI wieku, pozostałości krużganku klasztornego oraz mury dawnych zabudowań gospodarczych. Część kamiennych kapiteli z klasztoru trafiła do zbiorów muzealnych. Osada Sous, do której należał klasztor, jest dziś całkowicie opuszczona – do 1988 roku administracyjnie należała do gminy Bassegoda w Garrotxy, po czym włączono ją do Albanyà. Nad ruinami góruje szczyt, na którym stoi sanktuarium Mare de Déu del Mont (1115 m n.p.m.) – punkt widokowy nad dolinami rzek Fluvià i Muga.

Jak dotrzeć?

Sant Llorenç del Mont leży w obrębie chronionego obszaru Alta Garrotxa (PEIN), na terenie zarządzanym wspólnie z konsorcjum Salines-Bassegoda. Do ruin prowadzą szlaki piesze od strony Albanyà oraz z okolic Besalú – dojście wymaga kilkugodzinnego marszu górskim terenem, dlatego warto zaplanować wycieczkę na cały dzień i zabrać odpowiednie obuwie. Okolica nie ma infrastruktury turystycznej – najbliższe usługi (noclegi, gastronomia) znajdują się w samej Albanyà.

Kiedy przyjechać?

Najlepszymi porami są wiosna i jesień, gdy temperatury w górach są łagodne, a szlaki nie są rozgrzane letnim słońcem. Latem upały utrudniają wielogodzinne podejścia, zimą z kolei wyższe partie Alta Garrotxy bywają trudno dostępne po opadach śniegu.

Najczęstsze pytania

Czy klasztor Sant Llorenç del Mont jest nadal czynny? Nie. Życie zakonne wygasło w 1605 roku, a funkcjonująca później kaplica parafialna działała tylko do 1936 roku. Dziś to opuszczone ruiny.

Czym różni się Sant Llorenç del Mont od masywu Sant Llorenç del Munt koło Terrassy? To dwa zupełnie różne miejsca o zbliżonej nazwie. Masyw Sant Llorenç del Munt i l'Obac leży w prowincji Barcelona, natomiast opisywane tu ruiny klasztorne znajdują się w gminie Albanyà, w prowincji Girona.

Ile trwa dojście do ruin? Trasa wiedzie przez teren górski Alta Garrotxy i zajmuje zwykle kilka godzin w obie strony, w zależności od wybranego punktu startowego.

Czy w pobliżu jest coś jeszcze warte zobaczenia? Tak – nad ruinami, na szczycie góry, stoi sanktuarium Mare de Déu del Mont na wysokości 1115 m, skąd rozciąga się widok na doliny Fluvià i Muga.