Saints Peter and Paul church

Kościół św. Piotra i Pawła to główny zabytek sakralny wsi Jeníkovice w powiecie Hradec Králové, widoczny z daleka dzięki smukłej, graniastosłupowej wieży wznoszącej się nad południową fasadą. Choć obecny budynek pochodzi z połowy XVIII wieku, historia świątyni w tym miejscu sięga znacznie dalej w przeszłość.

Jaka jest historia kościoła?

Pierwsza wzmianka o kaplicy filialnej w Jeníkovicích pochodzi z 1385 roku – należała wtedy do parafii w Třebechovicích. W 1542 roku świątynia nosiła jeszcze wezwanie św. Mikołaja. Obecny, barokowy budynek wzniesiono w latach 1741–1747 z fundacji Rudolfa Józefa hrabiego Colloredo. Prace budowlane przeciągnęły się aż do 1747 roku, opóźnione przez wojnę pruską, która w tym czasie pustoszyła region.

Kolejny przełomowy moment w dziejach kościoła nastąpił w 1901 roku, gdy zawaliło się sklepienie nawy. Uszkodzoną część odbudowano w stylu neorenesansowym pod kierunkiem budowniczego V. Reichla z Hradca Králové. Kamień węgielny pod nową nawę położono 5 maja 1901 roku, a już 6 października tego samego roku biskup Eduard Brynych dokonał uroczystej konsekracji odnowionej świątyni.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze kościoła łączy elementy barokowe z XVIII wieku i neorenesansowe z początku XX wieku. Główną ozdobą jest barokowy ołtarz główny pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła, przeniesiony ze starszego wyposażenia świątyni, z obrazem autorstwa Antonína Müllera. Po jego bokach stoją rzeźby świętych Prokopa i Wojciecha – postaci szczególnie czczonych w czeskiej tradycji kościelnej. Uzupełnieniem wystroju jest neorenesansowy ołtarz boczny oraz nowsza ambona, powstałe podczas przebudowy na przełomie XIX i XX wieku.

Jednym z najstarszych elementów wyposażenia jest kamienna chrzcielnica pochodząca z XV wieku lub wcześniejsza – świadek najdawniejszej historii parafii. W kościele znajdują się także organy, które nadają wnętrzu dodatkowy, uroczysty charakter podczas nabożeństw.

Co kryje wieża kościoła?

Na uwagę zasługuje historia dzwonów. Najstarszy z nich, odlany w 1528 roku przez ludwisarza Jana Hlaváča z Hradca Králové, waży 435 kilogramów i do dziś wisi w wieży. Drugi dzwon, pochodzący z 1535 roku, został skonfiskowany podczas I wojny światowej na potrzeby przemysłu zbrojeniowego i nigdy nie wrócił. Starszy dzwon z 1528 roku miał podobny los podczas II wojny światowej – został zarekwirowany przez Niemców, jednak w 1946 roku odnaleziono go na wyspie Manina w Pradze i zwrócono do Jeníkovic, gdzie służy parafii do dziś.

Co jeszcze można zobaczyć w okolicy kościoła?

Przed świątynią rosną dwie okazałe lipy o symbolicznym znaczeniu. Pierwsza z nich zasadzona została w 1849 roku dla upamiętnienia zniesienia pańszczyzny, druga zaś w 1918 roku jako pomnik odzyskanej niepodległości. Oba drzewa stanowią żywy element lokalnej historii i chętnie fotografowany motyw dla odwiedzających wieś turystów.

Najczęstsze pytania

Skąd pochodzi wezwanie kościoła? Choć obecne wezwanie to świętych Piotr i Paweł, świątynia pierwotnie (w 1542 roku) nosiła imię św. Mikołaja – zmiana patrona nastąpiła w kolejnych wiekach.

Kiedy powstał obecny budynek kościoła? Barokowa bryła kościoła pochodzi z lat 1741–1747, jednak nawa została częściowo przebudowana w stylu neorenesansowym po zawaleniu sklepienia w 1901 roku.

Czy zachowały się oryginalne dzwony? Tak, dzwon z 1528 roku autorstwa Jana Hlaváča nadal wisi w wieży – przetrwał obie wojny światowe i wrócił do Jeníkovic w 1946 roku po odnalezieniu w Pradze.

Co warto zobaczyć oprócz samego kościoła? Warto zwrócić uwagę na dwie zabytkowe lipy przed wejściem, upamiętniające zniesienie pańszczyzny (1849) i odzyskanie niepodległości (1918).