Saint Martin's church

Kościół Świętego Marcina stoi w samym centrum Overijse, tuż przy dawnym, znanym z ostrego zakrętu odcinku traktu z Brukseli do Namur. To gotycki, murowany z piaskowca budynek na planie krzyża, którego wieża kryje w sobie romański rdzeń sięgający XII wieku — najstarszy zachowany element całej budowli.

Skąd wzięła się nazwa i jak stara jest parafia?

Pierwsza pisemna wzmianka o kościele pochodzi z 1141 roku, z dokumentu wystawionego przez księcia brabanckiego Godfryda III. Wiele wskazuje jednak na to, że miejsce kultu istniało tu już wcześniej, prawdopodobnie między VIII a IX wiekiem — świadczy o tym samo wezwanie świątyni. Święty Marcin z Tours jako patron jest typowy dla kościołów zakładanych jeszcze przed rokiem 800, a takie wezwanie nadawano zwykle najstarszym fundacjom parafialnym w regionie.

Dlaczego kościół tak bardzo różni się wewnątrz od swojej gotyckiej bryły?

Historia budynku to w dużej mierze historia dwóch wielkich pożarów. Pierwszy wybuchł 8 marca 1489 roku, wznieciły go wojska Maksymiliana I Habsburga — pochłonął podobno 300 istnień ludzkich i zniszczył znaczną część kościoła. Po tej katastrofie odbudowano przede wszystkim prezbiterium. Drugi pożar, w 1692 roku, strawił całe centrum Overijse i uszkodził ocalałe dotąd fragmenty świątyni. Odbudowa, prowadzona w XVII i XVIII wieku, nadała wnętrzu charakter barokowy — sklepienie kolebkowe nad nawą główną, będące efektem tej powojennej rekonstrukcji, ukończono dopiero w 1719 roku. W ten sposób gotycki, średniowieczny szkielet budynku otrzymał wyraźnie młodsze, barokowe wypełnienie.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Pod prezbiterium znajduje się krypta grobowa książęcego rodu Horne — nagrobna płyta w chórze prowadzi właśnie do tego pochówku, a genealogia rodziny wraz z jej powiązaniami z belgijskim domem królewskim wyjaśniona jest w zakrystii. W kościele spoczywa też nagrobek Marii Lips, siostry humanisty Justusa Lipsiusa, urodzonej w Overijse w 1547 roku.

Osobną atrakcją są witraże za głównym ołtarzem, autorstwa J.B. Capronniera z 1881 roku — przedstawiają one sceny z legendy o świętym Marcinie, patronie świątyni.

Dlaczego lokalizacja kościoła ma znaczenie?

Umiejscowienie kościoła przy historycznym, ostrym zakręcie na starym trakcie Bruksela–Namur nie jest przypadkowe — to miejsce od wieków stanowiło punkt orientacyjny na ważnym szlaku komunikacyjnym łączącym oba miasta, co dodatkowo podkreśla rangę, jaką świątynia miała dla lokalnej społeczności.

Najczęstsze pytania

Jak stary jest kościół Świętego Marcina w Overijse? Najstarsza wzmianka pochodzi z 1141 roku, ale wezwanie świątyni sugeruje istnienie miejsca kultu już od VIII–IX wieku. Romański rdzeń wieży pochodzi z XII wieku.

Dlaczego kościół był dwukrotnie odbudowywany? Ze względu na dwa poważne pożary — pierwszy w 1489 roku (wznieciły go wojska Maksymiliana I), drugi w 1692 roku, który strawił centrum Overijse.

Co znajduje się pod prezbiterium? Krypta grobowa rodu Horne, książęcej rodziny powiązanej z belgijskim domem królewskim.

Kim była Maria Lips? Siostrą humanisty Justusa Lipsiusa, pochowaną w kościele, urodzoną w Overijse w 1547 roku.