Saint Florian column in Bezdružice

Kolumna św. Floriana w Bezdružicach stoi na głównym placu tego niewielkiego miasteczka w zachodnich Czechach, w jego górnej części, niedaleko dawnej studzienki. To piaskowcowa figura wotywna z pierwszej połowy XVIII wieku, jeden z niewielu tak dobrze zachowanych zabytków barokowych w okolicy.

Skąd wzięła się ta kolumna?

Napis na cokole mówi wprost, że postawili ją miejscowi mieszkańcy w 1732 roku ku czci św. Floriana, z myślą o ochronie przed pożarem. Nie był to gest przypadkowy — dwa lata wcześniej, w 1730 roku, Bezdružice strawił poważny pożar. W czasach, gdy większość zabudowy była drewniana, a strażackich środków niewiele, mieszczanie szukali ochrony tam, gdzie mogli: w wierze i w publicznym geście pobożności, który miał chronić całą wspólnotę.

Jak zbudowana jest kolumna?

Cały monument wykonano z piaskowca. Cokół, na którym wspiera się kolumna, ma wysokość około dwóch metrów i jest bogato zdobiony. Na jego froncie widnieje płaskorzeźba przedstawiająca siedzącą Matkę Boską z czytającym Dzieciątkiem Jezus u stóp, otoczoną motywem palmowych gałązek splecionych w wieniec. Po bokach cokołu stoją dwie figury apostołów: św. Piotr trzymający księgę i klucze oraz św. Paweł z księgą, przedstawiony w charakterystycznym turbanie. Niżej, w partii przy podstawie, umieszczono kolejne postacie świętych — między innymi św. Wacława i św. Jana Nepomucena.

Kto stoi na szczycie kolumny?

Na samym szczycie znajduje się główna figura — uzbrojony św. Florian z proporcem w lewej ręce. U jego stóp umieszczono niewielki budynek przypominający młyn. To nawiązanie do tradycyjnej ikonografii świętego, który w chrześcijańskiej symbolice gasi płomienie i chroni budynki przed ogniem — stąd jego status patrona strażaków i ochrony przeciwpożarowej, tak istotny dla miasteczka, które niedawno doświadczyło klęski żywiołowej.

Czy kolumna zawsze stała w tym samym miejscu?

Nie. Pierwotnie ustawiona gdzie indziej, w 1844 roku została przeniesiona na obecne miejsce, aby zrobić przestrzeń pod budowę nowego ratusza. Od tamtej pory pozostaje w górnej części placu, tworząc dziś jeden z charakterystycznych punktów orientacyjnych centrum Bezdružic.

Czy kolumna była kiedyś odnawiana?

Tak, monument przeszedł prace konserwatorskie dwukrotnie w drugiej połowie XX wieku — w 1964 i ponownie w 1986 roku. Dzięki tym renowacjom rzeźbiarskie detale, w tym płaskorzeźby i figury świętych, zachowały się w stanie pozwalającym dziś odczytać większość pierwotnych elementów kompozycji.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała kolumna św. Floriana w Bezdružicach? W 1732 roku, dwa lata po pożarze, który dotknął miasteczko.

Z jakiego materiału jest wykonana? Z piaskowca.

Dlaczego przedstawiono akurat św. Floriana? Ponieważ jest on w tradycji chrześcijańskiej patronem ochrony przed ogniem i strażaków — figura upamiętnia chęć ochrony miasta przed kolejnym pożarem.

Czy kolumna stoi w oryginalnym miejscu? Nie — w 1844 roku przeniesiono ją, by zrobić miejsce pod budowę nowego ratusza.

Jakie inne postacie można zobaczyć na kolumnie oprócz św. Floriana? Na cokole znajdują się m.in. Matka Boska z Dzieciątkiem, św. Piotr, św. Paweł, św. Wacław i św. Jan Nepomucen.

Czy zabytek był konserwowany? Tak, renowacje przeprowadzono w 1964 i 1986 roku.