Rychmburk

Rychmburk to gotycki zamek stojący nad wsią Předhradí, na wschodzie Czech, w regionie pardubickim niedaleko miasteczka Skuteč. Wznosi się na skalnym cyplu nad rzeką Krounką i potokiem Lešanský, co przez wieki czyniło go trudną do zdobycia twierdzą strzegącą okolicznych szlaków handlowych.

Gdzie dokładnie leży Rychmburk?

Zamek znajduje się około 5 km na wschód od Skutče, tuż nad wsią Předhradí, w kraju pardubickim we wschodnich Czechach. Współrzędne obiektu to 49,8358 N, 16,0424 E. Dojazd prowadzi lokalnymi drogami z Chrudimi lub Skutče, a sama nazwa wsi — Předhradí, czyli "przedzamcze" — jednoznacznie wskazuje na jej pochodzenie od sąsiedztwa z warownią.

Kiedy powstał zamek i kto go zbudował?

Budowę Rychmburka datuje się na pierwszą ćwierć XIV wieku, choć niektóre źródła wskazują na starsze, XIII-wieczne początki miejsca. Fundatorem był Tas z Mrdic, a pod koniec XIV wieku zamek przeszedł w ręce Smila Flaški z Pardubic — postaci znanej w czeskiej historii literatury. Lokalizacja na wysokim cyplu nad doliną rzeki od początku dawała przewagę obronną, typową dla zamków tego okresu w regionie wschodnioczeskim.

Jak zamek przetrwał wojny husyckie?

W 1425 roku Rychmburk został zdobyty przez wojska husyckie — wydarzenie, które w tamtym okresie dotknęło wiele czeskich warowni, zwłaszcza tych powiązanych z możnymi rodami katolickimi. Mimo zniszczeń zamek nie podzielił losu wielu innych twierdz obróconych w ruinę i został odbudowany oraz nadal użytkowany przez kolejne stulecia.

Jakie rody władały Rychmburkiem?

Historia własności zamku to lista jednych z najważniejszych czeskich rodów szlacheckich. Po Panach z Pardubic i rodzie Flašków zamek trafiał kolejno w ręce Berków z Dubé, Kinskych oraz Thurn-Taxisów. W pierwszej połowie XVI wieku, za czasów Jindřicha Šťastného z Valdštejna (Henryka Szczęśliwego Wallensteina), obiekt rozbudowano o elementy późnogotyckie, co znacząco zmieniło jego architektoniczny charakter.

Co stało się z zamkiem w kolejnych stuleciach?

Do połowy XVIII wieku Rychmburk podupadł — zamek stracił dachy, a mury górnych kondygnacji uległy poważnym uszkodzeniom. Odbudowę zawdzięcza rodzinie Kinskych: za rządów Filipa Kinskego zaniedbaną budowlę wyremontowano z myślą o rezydencji szlacheckiej oraz celach administracyjnych, a wszystkie skrzydła zamku otrzymały jednolite dachy czterospadowe. Ten etap nadał zamkowi wygląd zbliżony do obecnego.

Jak wygląda Rychmburk dzisiaj?

Przez kilkadziesiąt lat, aż do 2021 roku, budynek zamkowy pełnił funkcję placówki opieki społecznej i pozostawał niedostępny dla zwiedzających. W 2021 roku obiekt przejęło Muzeum Regionu Chrudim, które po siedemdziesięciu latach otworzyło zamek dla publiczności. Od tego czasu Rychmburk stopniowo staje się atrakcją turystyczną regionu, łączącą historię architektury obronnej z opowieścią o losach czeskiej szlachty.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek Rychmburk? Rychmburk leży nad wsią Předhradí we wschodnich Czechach, w regionie pardubickim, około 5 km od Skutče.

Kiedy zbudowano zamek Rychmburk? Zamek powstał w pierwszej ćwierci XIV wieku z fundacji Tasa z Mrdic, choć miejsce mogło być zasiedlone już w XIII wieku.

Czy zamek Rychmburk można zwiedzać? Tak. Po latach pełnienia funkcji placówki socjalnej zamek przejęło w 2021 roku Muzeum Regionu Chrudim i udostępniło go zwiedzającym.

Jakie rody były właścicielami Rychmburka? Wśród właścicieli znaleźli się Panowie z Pardubic, Smil Flaška z Pardubic, Berkowie, Valdštejnowie, Kinscy oraz Thurn-Taxisowie.