Royal Toone Theatre

Théâtre Royal de Toone to najstarszy działający teatr lalek w Brukseli i jedyny, który przetrwał z niegdyś licznej tradycji marionetek na pręcie w tym mieście. Mieści się w samym sercu starówki, przy rue du Marché aux Herbes/Grasmarkt, dosłownie kilkadziesiąt metrów od Grand-Place, choć znaleźć go wcale nie jest łatwo — wejście prowadzi przez dwie wąskie, ciasne uliczki, które same w sobie są częścią atrakcji.

Skąd wzięła się nazwa Toone?

Teatr założył około 1830 roku Antoine Genty, którego w brukselskim dialekcie nazywano „Toone" — to zdrobnienie od imienia Antoine. Od tego przydomka wzięła nazwę cała instytucja, a kolejni dyrektorzy przyjmowali imię sceniczne Toone z odpowiednim numerem porządkowym, tworząc coś na kształt dynastii. Obecnym dyrektorem jest Nicolas Géal, znany jako Toone VIII.

Dlaczego teatr lalek, a nie zwykła scena?

Historia powstania teatru wiąże się z realiami politycznymi początku XIX wieku. W okresie, gdy władze ograniczały działalność większych scen teatralnych z obawy, że skupiska widzów mogą sprzyjać nastrojom niepodległościowym, przedstawienia lalkowe stały się sposobem na obejście tych restrykcji — dawało się je urządzać w piwnicach i na zapleczach kamienic, z dala od kontroli. Ta forma rozrywki szybko trafiła pod strzechy: w XIX wieku, zwłaszcza w robotniczej dzielnicy Marolles, Bruksela miała podobno nawet pięćdziesiąt takich teatrzyków. Publiczność stanowili głównie dorośli z niższych warstw społecznych, których nie było stać na bilety do dużych teatrów operowych, a lalkowe spektakle odzwierciedlały ich własne życie i troski.

Co dziś zobaczy odwiedzający?

Od 1966 roku teatr działa pod obecnym adresem, gdzie oprócz sali widowiskowej mieszczą się także karczma i niewielkie muzeum lalkarstwa. Repertuar opiera się na klasyce literatury i teatru w wersji lalkowej — na afiszu pojawiają się między innymi „Romeo i Julia", „Trzej muszkieterowie" czy inscenizacje bożonarodzeniowe. Zbiory teatru liczą około 1400 marionetek na pręcie, z których wiele wykorzystywanych jest do dziś podczas przedstawień.

Czym Toone różni się od innych atrakcji Brukseli?

W przeciwieństwie do muzealnych ekspozycji lalek, Théâtre Royal de Toone to żywa scena — tradycja przekazywana jest tu z pokolenia na pokolenie twórców, a nie tylko eksponowana za szybą. To właśnie ciągłość działania czyni to miejsce wyjątkowym: to jedyny ocalały reprezentant zjawiska, które niegdyś było masowym zjawiskiem kulturowym w mieście.

Najczęstsze pytania

Czy Toone to muzeum, czy działający teatr? To wciąż czynny teatr z regularnym repertuarem, a nie tylko ekspozycja historyczna, choć na miejscu działa również niewielkie muzeum lalek.

Jak trafić do teatru? Wejście znajduje się przy rue du Marché aux Herbes/Grasmarkt, tuż przy Grand-Place, ale trzeba przejść przez dwie wąskie uliczki prowadzące na tyły budynków.

Skąd nazwa Toone? To brukselskie zdrobnienie imienia Antoine, od założyciela Antoine'a Genty'ego, a kolejni dyrektorzy przyjmują to imię jako tytuł sceniczny.

Ile lalek liczy kolekcja? Około 1400 marionetek na pręcie, z których część nadal bierze udział w przedstawieniach.