Rathaus, Stans

Rathaus w Stans to ratusz stojący przy Dorfplatz 2, w samym sercu stolicy kantonu Nidwalden w środkowej Szwajcarii. Budynek figuruje na szwajcarskiej liście dóbr kultury o znaczeniu krajowym, a jego sąsiedztwo z barokowymi kamienicami tworzy jeden z najlepiej zachowanych rynków regionu.

Co to za budynek i skąd jego obecny wygląd?

Obecny ratusz nie jest średniowieczny. Powstał w latach 1714–1715, po tym jak pożar wsi w 1713 roku zniszczył 81 budynków. Odbudowę zaplanowali lucerńscy budowniczowie Josef Aebi i Ludwig Gassmann. Postawili gmach na fundamentach wcześniejszego ratusza z 1484 roku, w miejscu dawnego miejsca sądów.

Z poprzedniej, późnogotyckiej budowli ocalała okrągła wieża po północnej stronie, zwana Schelmenturm. To najstarszy element zespołu i dobry punkt odniesienia, gdy chcesz odróżnić dawne mury od barokowej odbudowy. Fasada ma szczytowy układ, typowy dla szwajcarskich budynków publicznych tamtej epoki.

Dlaczego plac przed ratuszem jest tak przestronny?

Po pożarze z 1713 roku obowiązujące przepisy nakazały zostawić plac otwarty i wolny od zabudowy. Nowe domy powstawały na pogorzeliskach według jednego, wiążącego planu. Dzięki temu Dorfplatz ma dziś szeroki, uporządkowany charakter. Miejscowa publikacja nazywa go salonem kantonu, a opisy turystyczne podkreślają jego znaczenie kulturowo-historyczne dla całego kraju.

Stans rozwijało się jako typowa wieś kościelna wokół parafialnego kościoła i ratusza. Zmiany w obrębie placu kościelnego w latach 40. XVII wieku również mocno wpłynęły na układ ulic centrum.

Co jeszcze zobaczysz w pobliżu?

• Pomnik Winkelrieda na Rathausplatz, upamiętniający bohatera, który według tradycji przyczynił się do zwycięstwa w bitwie pod Sempach w 1386 roku. Historycy wątpią w jego istnienie, bo pierwsza wzmianka o jego czynie pojawia się ponad 150 lat po bitwie.
• Winkelriedhaus oraz Höfli – obiekty także wpisane na listę dóbr kultury o znaczeniu krajowym.
• Barokowe domy otaczające plac, wzniesione w ramach odbudowy po pożarze.

Kiedy przyjechać i ile czasu zarezerwować?

Rathaus ogląda się z zewnątrz, więc nie potrzebujesz biletu ani rezerwacji. Najlepsze światło na fasadzie i wieży jest przed południem i późnym popołudniem. Na spokojny spacer po placu, z przystankiem przy pomniku i pobliskich zabytkach, wystarczy od 30 do 60 minut. Stans łatwo połączyć z wycieczką nad Jezioro Czterech Kantonów, bo miasto leży w sercu Szwajcarii.

Najczęstsze pytania

Czy ratusz w Stans pochodzi z XVI wieku?

Nie. Obecny budynek powstał w latach 1714–1715 po pożarze z 1713 roku. Poprzednik z 1484 roku stał na tych samych fundamentach, a z jego późnogotyckiej architektury zachowała się wieża Schelmenturm.

Gdzie dokładnie stoi Rathaus?

Pod adresem Dorfplatz 2 w Stans, w centrum miasta. Tuż obok znajduje się Rathausplatz z pomnikiem Winkelrieda.

Czy to zabytek pod ochroną?

Tak. Ratusz jest wpisany na szwajcarską listę dóbr kultury o znaczeniu krajowym, podobnie jak pomnik Winkelrieda, Winkelriedhaus i Höfli.

Kto zaprojektował odbudowę po pożarze?

Lucerńscy mistrzowie budowlani Josef Aebi i Ludwig Gassmann. Ich plan zachował przestronny charakter centrum, który widać do dziś.