Rat

Rat to niewielki, historyczny półwysep (nazywany też Gora lub Crna Gora) tuż przy Molunacie – najbardziej wysuniętej na południe osadzie chorwackiego wybrzeża, w gminie Konavle.

Gdzie leży i jak dotrzeć?

Rat łączy się z lądem wąskim, ok. 300-metrowym przesmykiem Metale i rozdziela dwie zatoki Molunatu – Małą Przystań na południowym wschodzie i Wielką Przystań na południowym zachodzie. Sam Molunat leży około 40 km na południowy wschód od Dubrownika i 20 km od Cavtatu oraz lotniska w Čilipi. Miejscowość ma połączenie autobusowe trzy razy dziennie, a drogą morską to 12 mil morskich od Cavtatu i 18 od Dubrownika.

Co zobaczysz na miejscu?

Na płaskim wzniesieniu Metale wciąż widoczne są resztki rzymskiej cysterny odkrytej podczas wykopalisk w 1973 roku – archeolodzy znaleźli tam fragmenty amfor, talerzy i mis, kawałek czarnej szklanej bransolety oraz bronzowy pierścień zdobiony głową węża. W tym samym miejscu odkopano prostokątny budynek z apsydą, czerwono-białą mozaikową podłogą i pozostałościami hipokaustu (rzymskiego systemu ogrzewania podłogowego) – monety Marka Aureliusza pozwoliły datować obiekt na II wiek n.e. Nieopodal, na stanowisku Mirine, wciąż da się zobaczyć fragmenty antycznych murów, choć wykopaliska tam się jeszcze nie odbyły.

Drugi rozdział historii Rat to średniowieczne fortyfikacje. Republika Dubrownicka wykupiła tę część Konavle w 1419 roku, a od 1468 roku – w obawie przed najazdami Turków osmańskich – zbudowała na półwyspie system obronny: bramy wjazdowe po stronie wschodniej i zachodniej z półkolistymi wieżami, strzelnice w murach oraz wapienniki, które dostarczały materiału budowlanego. Już w 1451 roku Molunat wymieniano jako miejsce schronienia dla mieszkańców wschodniej części Konavle – zbieg, do którego uciekano przed zarazą i skąd pilnowano statków przypływających z zapowietrzonych portów.

Kiedy przyjechać i co robić w okolicy?

Klimat jest łagodny, śródziemnomorski, z ciepłymi latami i popołudniowym wiatrem maestral, który przynosi ochłodę – najlepszy sezon to okres od maja do września. Wokół półwyspu rozciągają się osłonięte zatoczki i dwa niewielkie wysepki z czystą, płytką wodą, popularne wśród nurków i wędkarzy – w Molunacie działa lokalna spółdzielnia rybacka i klub nurkowy. Roślinność to typowa śródziemnomorska makia, dęby ostrolistne, cyprysy i sosny pinie. W samym Molunacie (234 mieszkańców według spisu z 2021 roku, powierzchnia 5,7 km²) znajdziecie prywatne apartamenty, pensjonaty, pole kampingowe, sklep, restaurację, dwie kawiarnie oraz slip z miejscami do cumowania łodzi.

Najczęstsze pytania

Czym właściwie jest Rat? To niewielki półwysep przy Molunacie, znany też pod nazwami Gora i Crna Gora, połączony z lądem wąskim przesmykiem Metale i noszący ślady zarówno rzymskiego osadnictwa, jak i średniowiecznych fortyfikacji Republiki Dubrownickiej.

Czy można zobaczyć ruiny na własne oczy? Tak – pozostałości rzymskiej cysterny są widoczne na płaskowyżu Metale, a w pobliskim Mirine zachowały się fragmenty antycznych murów, choć to stanowisko nie zostało jeszcze przebadane.

Jak dojechać do Molunatu? Najwygodniej samochodem z Cavtatu lub Dubrownika (odpowiednio ok. 20 i 40 km), można też skorzystać z autobusu kursującego trzy razy dziennie lub dopłynąć – to 12 mil morskich od Cavtatu.

Co robić w Molunacie poza zwiedzaniem historii? Nurkowanie, wędkarstwo i kąpiele w osłoniętych zatoczkach wokół dwóch wysepek – woda jest tu płytka i krystalicznie czysta, a okolicą opiekuje się lokalna spółdzielnia rybacka.