Rabštejn nad Střelou

Rabštejn nad Střelou to najmniejsze historyczne miasto na świecie, leżące w gminie Manětín w Czechach, głęboko ukryte wśród lasów na styku regionów Pilzneńskiego, Karlowarskiego, Środkowoczeskiego i Usteckiego. Mieszka tu na stałe zaledwie około dwudziestu osób, a mimo to miejscowość od kilku wieków nosi pełnoprawne prawa miejskie.

Skąd wzięła się nazwa i pierwsze wzmianki?

Najstarszy zapisany ślad Rabštejnu pochodzi z 1269 roku, kiedy majątek należał do rodu Milhosticów. Osada rozwinęła się wokół skalistego cypla nad rzeką Střelą, co dało jej nazwę — "rabštejn" nawiązuje do charakterystycznego, trudno dostępnego wzniesienia obronnego.

Jak Rabštejn zyskał prawa miejskie?

Przełomowym momentem w dziejach miasteczka był rok 1321, gdy majątek kupił Oldřich Pluh, królewski podkomorzy i zaufany człowiek króla Jana Luksemburskiego. To on przebudował dotychczasowy gród w znaczącą siedzibę szlachecką i założył przy niej ufortyfikowane miasteczko. Dzięki jego staraniom 21 września 1337 roku Rabštejn otrzymał praskie prawo miejskie, co formalnie ugruntowało jego status jako miasta — status, który przetrwał do dziś, mimo znikomej liczby mieszkańców.

Co zobaczyć w Rabštejnie nad Střelou?

Dominantą miasteczka jest barokowy zamek wzniesiony w 1705 roku przez Františka Karla Poettinga na miejscu podupadającego już wcześniejszego gotyckiego grodu z XIV wieku — jego ruiny wciąż stoją tuż obok nowszej rezydencji. Od 1714 roku zamek był kolejno siedzibą rodów Černínów, Kolowratów, a wreszcie Lažanských, którzy władali nim aż do 1945 roku.

Wokół zamku zachowały się fragmenty miejskich murów obronnych, świadczące o dawnym ufortyfikowaniu osady. Na uwagę zasługuje też klasztor serwitów z przylegającym do niego kościołem Matki Boskiej Bolesnej, dostępny do zwiedzania przez cały rok razem z pobliską lauretańską kaplicą (loretą). Nad rzeką Střelą prowadzi kamienny most, uznawany za zabytek techniki i jeden z symboli miejscowości.

Na rynku, otoczonym mieszczańskimi kamienicami, znajduje się niewielkie muzeum poświęcone historii miasteczka, a w dawnym budynku posterunku żandarmerii działa infocentrum z kawiarnią.

Kiedy najlepiej przyjechać i co jeszcze warto wiedzieć?

Sezon turystyczny w Rabštejnie trwa głównie od wiosny do jesieni — wtedy dostępny jest zamek, a w miasteczku działają dwie sezonowe restauracje oraz trzy obiekty noclegowe. Kościół i loreta pozostają otwarte przez cały rok, więc Rabštejn można odwiedzić również poza sezonem, choć z ograniczoną ofertą gastronomiczną.

Ze względu na odosobnione położenie z dala od głównych szlaków komunikacyjnych, miasteczko zachowało kameralny, malowniczy charakter — spacer po jego uliczkach zajmuje zaledwie kilkanaście minut, ale gęstość zabytków na niewielkiej przestrzeni robi wrażenie.

Najczęstsze pytania

Czy Rabštejn nad Střelou naprawdę jest najmniejszym miastem na świecie? Pod względem liczby stałych mieszkańców (około dwudziestu osób) Rabštejn jest uznawany za najmniejsze historyczne miasto na świecie, mimo to formalnie zachowuje prawa miejskie nadane w 1337 roku.

Kto założył miasto i zamek? Ufortyfikowane miasteczko oraz przebudowę wcześniejszego grodu zawdzięcza się Oldřichowi Pluhowi, królewskiemu podkomorzemu z czasów Jana Luksemburskiego, który uzyskał dla Rabštejnu prawa miejskie w 1337 roku.

Co jest głównym zabytkiem miasteczka? Barokowy zamek z 1705 roku wraz z sąsiadującymi ruinami gotyckiego grodu z XIV wieku, a także klasztor serwitów, kościół Matki Boskiej Bolesnej, loreta i kamienny most na rzece Střele.

Czy zamek można zwiedzać przez cały rok? Nie — zamek jest dostępny dla zwiedzających sezonowo, w okresie letnim, natomiast kościół i loreta pozostają otwarte przez cały rok.