Prieuré Sainte-Marie-Madeleine

Prieuré Sainte-Marie-Madeleine to dawny klasztor benedyktyński wznoszący się na niewielkim wzgórzu nad Charolles, stolicą regionu słynącego z białych krów charolaise. Budynki, które dziś oglądają turyści, to efekt kilku wieków przebudów – od romańskich fundamentów po renesansową salę reprezentacyjną – i mieszczą obecnie muzeum poświęcone lokalnej historii i sztuce.

Kiedy powstał klasztor na wzgórzu Marii Magdaleny?

Początków miejsca szuka się w X wieku. Według miejscowej tradycji mnisi benedyktyńscy stracili swój wcześniejszy klasztor w Changy, zniszczony w 929 roku, i w zamian otrzymali od króla Burgundii Rudolfa (Raoula) ziemię na wzgórzu, któremu nadano wezwanie świętej Marii Magdaleny. Powstała tam wspólnota zakonna, a z czasem wzgórze przejęło imię patronki – stąd dzisiejsza nazwa dzielnicy „la Madeleine”. Murowany kościół klasztorny wzniesiono około 1044 roku.

Dlaczego priorat związał się z Cluny?

Na początku XII wieku, w 1104 roku, wspólnota poddała się zwierzchnictwu potężnego opactwa w Cluny. Decyzja ta miała chronić mnichów przed naciskami biskupa Autun, który próbował rozciągnąć nad nimi swoją władzę. Dzięki temu Charolles weszło do sieci placówek klunijskich i sprawowało nadzór nad kilkoma okolicznymi kościołami parafialnymi, między innymi w Vendenesse i Saint-Bonnet-de-Joux. Mimo tej zależności priorat nigdy nie zyskał znaczenia porównywalnego z wielkimi domami klunijskimi – pozostał raczej miejscem noclegu i pomocy dla podróżnych zmierzających do samego Cluny, leżącego stosunkowo blisko.

Jak wyglądało życie klasztoru w trudnych wiekach?

W XIII i XIV wieku mnisi prowadzili działalność charytatywną i przyjmowali pielgrzymów, choć czynili to z coraz większym trudem. Wspólnota była nieliczna, a region trapiły konflikty zbrojne – wojna z Anglikami oraz spory między stronnictwami Armaniaków i Burgundczyków. Kolejny cios przyszedł w 1561 roku, gdy kościół klasztorny częściowo spłonął w czasie wojen religijnych; do stanu niemal ruiny doprowadziły go dalsze zniszczenia odnotowane w 1814 roku.

Co zachowało się z dawnego opactwa?

Mimo zniszczeń w murach obecnego budynku przetrwały elementy z XII wieku – romańskie kapitele, które prawdopodobnie pochodzą z wcześniejszego kościoła klasztornego z końca XI stulecia. Najbardziej okazała część zespołu to jednak główny budynek mieszkalny wzniesiony na początku XVI wieku. Jego dawna sala recepcyjna zachwyca rzeźbioną, polichromowaną belką stropową zdobioną fantazyjnymi maskami – w tym motywem tzw. belki „pożerającej”, przedstawiającej stwory pochłaniające drewniany element konstrukcji. Kolory odtworzono podczas konserwacji w 2003 roku, dzięki czemu wnętrze zachowało dawny, renesansowy nastrój.

Co dziś mieści się w prioracie?

Po Rewolucji Francuskiej i kolejnych przekształceniach budynki przez dekady służyły celom świeckim. W latach 1829, 1835 i 1847 ksiądz François Pain przekazał miastu dawne zabudowania z myślą o utworzeniu pensji dla dziewcząt, prowadzonej przez siostry miłosierdzia z Nevers. Placówka działała do 1904 roku, po czym obiekt przeszedł na własność miejscowego szpitala. Dziś w murach dawnego priorat mieści się muzeum historii i sztuki regionu, noszące oficjalny tytuł „Musée de France”.

Najczęstsze pytania

Czym jest Prieuré Sainte-Marie-Madeleine? To dawny klasztor benedyktyński z X wieku, od 1104 roku związany z opactwem w Cluny, dziś siedziba muzeum w Charolles.

Dlaczego priorat nosi imię Marii Magdaleny? Wezwanie nadano już przy zakładaniu wspólnoty w X wieku; z czasem przeszło ono na nazwę całego wzgórza.

Co można zobaczyć w budynku dzisiaj? Romańskie kapitele z XII wieku, renesansową salę z rzeźbioną i polichromowaną belką stropową z początku XVI wieku oraz ekspozycję muzealną poświęconą historii regionu.

Czy priorat był ważnym ośrodkiem klunijskim? Nie – mimo formalnej zależności od Cluny miał znaczenie głównie lokalne, pełniąc funkcję punktu noclegowego dla podróżnych zmierzających do opactwa.