Pont Morens

Pont Morens to kamienny most nad rzeką Izerą, spinający gminy La Chavanne i Montmélian w sercu Sabaudii, u wrót francuskich Alp.

Dlaczego zbudowano akurat ten most?

Przez wieki przeprawa przez Izerę pod Montmélian odbywała się drewnianymi mostami. Żaden z nich długo nie przetrwał — rwąca górska rzeka regularnie niosła powodzie, które rozbijały konstrukcje na kawałki. W 1669 roku podjęto decyzję, która miała ten problem rozwiązać raz na zawsze: zamiast kolejnego drewnianego mostu, powstanie solidna budowla z kamienia. Zaprojektowanie i wzniesienie mostu powierzono architektowi François Cuenotowi.

Ile trwała budowa?

Prace ruszyły w grudniu 1671 roku od położenia pierwszego filaru na prawym brzegu, od strony Montmélian. Rzeka i teren nie ułatwiały zadania — kolejne filary wbijano w koryto Izery przez ponad dekadę. Dziesiąty, ostatni filar stanął dopiero w 1682 roku. Dwa lata później, w grudniu 1684 roku, odebrano dziewięć przęseł mostu wraz z przyczółkami, a cała budowa została ukończona w 1685 roku. Od decyzji do finalnego odbioru minęło więc szesnaście lat.

Co decyduje o wyjątkowości konstrukcji?

Most wyróżnia się układem dziewięciu kamiennych łuków rozłożonych na filarach wbitych bezpośrednio w nurt rzeki — rozwiązanie typowe dla XVII-wiecznego budownictwa mostowego, gdzie liczba mniejszych przęseł pozwalała rozłożyć napór wody i lodu w okresie roztopów. Taka konstrukcja miała przetrwać tam, gdzie drewniane poprzedniczki zawodziły sezon po sezonie.

Jakie znaczenie miał most dla regionu?

Montmélian przez stulecia było jedną z najważniejszych twierdz Księstwa Sabaudii, strzegącą doliny Izery na szlaku prowadzącym w stronę Włoch. Solidna, kamienna przeprawa przez rzekę w tym miejscu miała więc znaczenie nie tylko komunikacyjne, ale i strategiczne — łączyła fortecę z zapleczem po drugiej stronie rzeki niezależnie od pory roku i stanu wody.

Czy most można dziś zobaczyć?

Tak. Pont Morens stoi do dziś i od 17 grudnia 1985 roku figuruje w rejestrze francuskich zabytków (monuments historiques). To rzadki przykład XVII-wiecznego mostu kamiennego w Sabaudii, który przetrwał w formie bliskiej pierwotnej, mimo upływu ponad trzystu lat i licznych powodzi, które nękały tę część doliny Izery.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano Pont Morens? Decyzję o budowie podjęto w 1669 roku, prace ruszyły w grudniu 1671, a most ukończono w 1685 roku.

Kto zaprojektował most? Architekt François Cuenot, który nadzorował budowę od pierwszego filaru aż po odbiór ostatniego przęsła.

Ile przęseł ma most? Dziewięć kamiennych przęseł opartych na filarach wbitych w koryto Izery.

Czy Pont Morens jest zabytkiem? Tak, most figuruje w rejestrze francuskich monuments historiques od 17 grudnia 1985 roku.