Pomník mezinárodní solidarity protifašistické koalice

Pomník mezinárodní solidarity protifašistické koalice stoi na nabrzeżu Nábřeží Svobody w Czeskim Cieszynie, w miejscu, gdzie podczas II wojny światowej działał obóz jeniecki. Pomnik upamiętnia więźniów obozu i ofiary faszyzmu, a jego forma nawiązuje do dramatu, jaki rozegrał się w tym miejscu kilkadziesiąt lat wcześniej.

Co znajdowało się w tym miejscu podczas wojny?

W 1941 roku w pobliskiej miejscowości Kontešinec Niemcy założyli obóz jeniecki, który od 1942 roku funkcjonował pod nazwą Stalag VIII B. Trafiali do niego jeńcy z wielu krajów Europy, pracujący przymusowo głównie w górnictwie na Śląsku Cieszyńskim. Pomnik postawiono właśnie na terenie dawnego obozu, jako trwałe upamiętnienie losu przetrzymywanych tam ludzi.

Jak wygląda pomnik?

Centralnym elementem założenia jest wysoki, sześciokątny słup wykonany z surowego, widocznego betonu. W dolnej jednej trzeciej wysokości słupa umieszczono brązowe płyty z reliefami przedstawiającymi cierpienie więźniów obozu. Całość stoi na wybrukowanym, otwartym placu, co nadaje miejscu charakter przestrzeni pamięci dostępnej dla zwiedzających.

Kto zaprojektował pomnik?

Autorami koncepcji byli akademicki rzeźbiarz Štěpán Mikula oraz inżynier architekt Koce Krstovský, Grek pochodzenia macedońskiego. To ich wspólna praca nadała pomnikowi formę monumentalnego, surowego słupa z reliefami u podstawy.

Kiedy odsłonięto pomnik?

Pomnik odsłonięto w 1979 roku z inicjatywy Związku Bojowników Antyfaszystowskich w Czeskim Cieszynie (Svaz protifašistických bojovníků). Powstał więc kilka dekad po zakończeniu wojny, jako świadome działanie lokalnej organizacji kombatanckiej mające na celu utrwalenie pamięci o obozie i jego ofiarach.

Czy pomnik był renowowany?

Tak. W latach 2010–2011 przeprowadzono jego kompletną odnowę. Prace renowacyjne wykonał Michal Mikula, syn zmarłego już wówczas autora rzeźby Štěpána Mikuli, co nadało całemu przedsięwzięciu dodatkowy, osobisty wymiar kontynuacji dzieła ojca.

Co dodano przy okazji renowacji?

W 2011 roku, w ramach tej samej odnowy, odsłonięto dodatkowe tablice pamiątkowe. Upamiętniają one mieszkańców regionu poległych w siłach zbrojnych w latach 1939–1945, a także polskich oficerów zamordowanych przez NKWD w 1940 roku. W ten sposób miejsce pamięci rozszerzono o ofiary, których losy wykraczają poza samą historię obozu jenieckiego.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Pomnik znajduje się na Nábřeží Svobody w Czeskim Cieszynie, w miejscu dawnego obozu Stalag VIII B. Współrzędne geograficzne to 49.751092, 18.62247. Lokalizacja nad brzegiem rzeki sprawia, że miejsce jest łatwo dostępne pieszo z centrum miasta i często odwiedzane przy okazji spacerów wzdłuż nabrzeża.

Najczęstsze pytania

Co upamiętnia ten pomnik? Pomnik upamiętnia więźniów niemieckiego obozu jenieckiego Stalag VIII B, który działał w tym miejscu od 1941/1942 roku, oraz ofiary faszyzmu w ogóle.

Kto zaprojektował pomnik? Autorami są rzeźbiarz Štěpán Mikula i architekt Koce Krstovský, Grek macedońskiego pochodzenia.

Kiedy pomnik odsłonięto? Pomnik odsłonięto w 1979 roku z inicjatywy Związku Bojowników Antyfaszystowskich w Czeskim Cieszynie.

Z czego wykonany jest pomnik? Głównym elementem jest wysoki, sześciokątny słup z surowego betonu z brązowymi płytami reliefowymi w dolnej części.

Czy pomnik był renowowany? Tak, w latach 2010–2011 renowację przeprowadził Michal Mikula, syn oryginalnego rzeźbiarza.

Co jeszcze upamiętniają tablice przy pomniku? Odsłonięte w 2011 roku tablice upamiętniają mieszkańców regionu poległych w latach 1939–1945 oraz polskich oficerów zamordowanych przez NKWD w 1940 roku.