Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Pomnik Czynu Polaków w Szczecinie to jedna z najbardziej rozpoznawalnych budowli miasta: trzy ogromne brązowe orły z rozpostartymi skrzydłami, osadzone na smukłych stalowych kolumnach i wznoszące się nad zielenią parku. Mieszkańcy nazywają go Pomnikiem Trzech Orłów albo po prostu Orlim Gniazdem. Widać go z daleka, a z bliska robi jeszcze większe wrażenie.
Gdzie stoi pomnik i jak do niego trafić?
Monument znajduje się przy skraju parku im. Jana Kasprowicza, na placu Jasne Błonia im. Jana Pawła II, w okolicy ulicy Juliana Fałata. To dzielnica położona na zachód od ścisłego centrum, otoczona zielenią i szerokimi alejami. Dojście z Alei Wojska Polskiego jest łatwe, a spacer przez park stanowi dobry początek zwiedzania tej części Szczecina. W pobliżu znajdziesz ścieżki spacerowe i duże otwarte przestrzenie, na których zwykle odbywają się miejskie uroczystości.
Kiedy powstał pomnik i kto go zaprojektował?
Odsłonięcie nastąpiło 3 września 1979 roku, w czterdziestą rocznicę niemieckiego ataku na Polskę. Autorem rzeźb jest Gustaw Zemła, wybitny polski rzeźbiarz, który współpracował przy tym projekcie z Eugeniuszem Kozakiem. Obelisk wykonano ze stali nierdzewnej według projektu Jerzego Piskorza-Nałęckiego. Wokół niego umieszczono napisy z nazwiskami twórców i fundatorów pomnika, co przypomina, że realizacja była wspólnym przedsięwzięciem wielu ludzi.
Z czego jest zrobiony i jak duży jest?
Skala robi wrażenie. Całość ma 22,5 metra wysokości. Każdy z trzech orłów waży około 20 ton, a rozpiętość skrzydeł wynosi mniej więcej 6,5 metra. Rzeźby odlano z brązu w warszawskich zakładach mechanicznych, natomiast stalowy cokół powstał w Stoczni Szczecińskiej imienia Adolfa Warskiego. To ważny szczegół: monument jest więc w części dziełem szczecińskich stoczniowców, co dobrze pasuje do portowego charakteru miasta.
Co symbolizują trzy orły?
Trzy ptaki to symbol trzech pokoleń. Według jednej z interpretacji są to Polacy, którzy przez tysiąc lat budowali byt państwa, ci, którzy kształtują go dziś, oraz ci, którzy będą go umacniać w przyszłości. Lokalna tradycja czyta tę symbolikę także w kontekście samego Szczecina: orły oznaczają pokolenie przedwojennej polskiej społeczności, pokolenie szczecińskich pionierów, którzy po wojnie zasiedlali i odbudowywali miasto, oraz obecne pokolenie, które je rozwija. Dzięki temu pomnik jest czymś więcej niż ozdobą placu. Opowiada o ciągłości i o tym, jak mocno Szczecin związał się z Polską.
Dlaczego warto tu przyjść?
Pomnik od 1979 roku jest świadkiem najważniejszych wydarzeń w historii miasta. Od początku służył jako miejsce patriotycznych manifestacji, niezależnie od poglądów religijnych czy politycznych uczestników. Do dziś odbywają się tu uroczystości państwowe i rocznicowe, składa się kwiaty i zapala znicze. Jeśli zjawisz się w dniu takiego wydarzenia, zobaczysz, jak ważne to miejsce dla szczecinian.
Dla fotografów to dobry cel o każdej porze dnia. Najlepiej wygląda przy bocznym świetle, kiedy brąz nabiera ciepłego koloru, a sylwetki orłów wyraźnie odcinają się od nieba. Zdjęcia z niskiego kąta podkreślają monumentalność kolumn. Wieczorem, przy zmiennym świetle, pomnik ma zupełnie inny charakter niż w pełnym słońcu.
Jak zaplanować wizytę?
Na obejrzenie samego pomnika wystarczy kwadrans, ale warto dodać do planu spacer po parku Kasprowicza i okolicznych alejach. To dobra przerwa w zwiedzaniu centrum, szczególnie gdy chcesz odpocząć w zieleni. Miejsce jest otwarte, nie trzeba przechodzić przez żadną bramę, a okolica jest płaska i wygodna także dla rodzin z dziećmi oraz osób poruszających się wolniej.
Najczęstsze pytania
Kto zaprojektował Pomnik Czynu Polaków? Rzeźby wykonał Gustaw Zemła we współpracy z Eugeniuszem Kozakiem, a stalowy obelisk zaprojektował Jerzy Piskorz-Nałęcki.
Kiedy odsłonięto pomnik? 3 września 1979 roku, w czterdziestą rocznicę wybuchu II wojny światowej.
Ile mierzy pomnik? Ma 22,5 metra wysokości, a każdy orzeł waży około 20 ton i ma około 6,5 metra rozpiętości skrzydeł.
Co oznaczają trzy orły? Symbolizują trzy pokolenia: dawne, obecne i przyszłe, a w lokalnym odczytaniu także przedwojennych Polaków, szczecińskich pionierów i dzisiejszych mieszkańców.
Czy wstęp jest płatny? Nie, pomnik stoi w otwartej przestrzeni miejskiej i można go oglądać o każdej porze.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.