Polanka nad Odrou Castle

Zamek w Polance nad Odrą stoi w dzielnicy Polanka nad Odrou, wchodzącej w skład Ostrawy w czeskim kraju morawsko-śląskim. Budynek, dziś opuszczony i niedostępny dla zwiedzających, ma za sobą ponad czterysta pięćdziesiąt lat zmiennych losów - od obronnej twierdzy, przez barokową rezydencję, po XIX-wieczny pałacyk i powojenny magazyn.

Gdzie leży zamek i jak się tam dostać?

Polanka nad Odrou to jedna z ostrawskich dzielnic położonych nad rzeką Odrą, na zachodnim skraju miasta. Sam obiekt znajduje się w części zwanej Horní Polanka (Górna Polanka) i od kilku lat można go oglądać wyłącznie z zewnątrz - wnętrza są zamknięte dla odwiedzających.

Jak wyglądały początki zamku?

Renesansowa twierdza rodu Sedlnickich

Pierwsza pisemna wzmianka o obiekcie pochodzi z 1586 roku. W drugiej połowie XVI wieku ród Sedlnickich wzniósł tu renesansową twierdzę - budowlę o charakterze obronno-mieszkalnym, typową dla morawskiej szlachty tamtego okresu.

Barokowa przebudowa Vaneckich

W 1639 roku Górna Polanka trafiła w ręce Jana Krzysztofa Vaneckiego z Jemniczky. To on zdecydował się na gruntowną przebudowę - twierdza zmieniła charakter na barokową rezydencję, a przy niej powstała kaplica pod wezwaniem św. Michała Archanioła. Od tego momentu obiekt zaczął pełnić funkcję siedziby ziemiańskiej, a nie warowni.

Co zmieniło się w XIX wieku?

Od 1835 roku majątek i sam zamek należały do rodu Blücherów. To za ich czasów, w 1895 roku, budynek przeszedł kolejną metamorfozę - został przebudowany w duchu neorenesansu, co nadało mu wygląd zbliżony do dzisiejszego, choć mocno już nadwyrężonego przez czas.

Jak potoczyły się losy zamku w XX wieku?

Druga połowa XX wieku nie była dla zamku łaskawa. Budynek zaadaptowano na cele gospodarcze - służył jako magazyn, co wiązało się z licznymi przebudowami wnętrz. W tym czasie zniszczona została również XVII-wieczna kaplica św. Michała Archanioła, będąca niegdyś dumą rezydencji.

Jaki jest stan zamku dzisiaj?

Po 1989 roku obiekt opróżniono z wyposażenia i od tamtej pory stoi niezagospodarowany. Brak bieżącego użytkowania odbija się na jego kondycji technicznej - zamek stopniowo popada w ruinę. Od 2019 roku wnętrza są całkowicie zamknięte dla zwiedzających, a teren można oglądać jedynie z zewnątrz, spacerując po okolicy Horní Polanki.

Czy warto tu zajrzeć?

Mimo że do środka nie da się wejść, sama bryła zamku i jego usytuowanie nad Odrą stanowią ciekawy przystanek dla osób interesujących się historią architektury rezydencjonalnej Moraw. To także przykład losu wielu prowincjonalnych siedzib szlacheckich w Europie Środkowej - obiektów, które przetrwały wojny i zmiany ustrojowe, ale nie oparły się dekadom bez funkcji i opieki konserwatorskiej.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Polance nad Odrą można zwiedzać od środka? Nie. Od 2019 roku budynek jest zamknięty dla zwiedzających, dostępny jest wyłącznie widok z zewnątrz.

Kto zbudował zamek? Pierwotną renesansową twierdzę wzniósł w drugiej połowie XVI wieku ród Sedlnickich, a przebudowy barokowej dokonał w 1639 roku Jan Krzysztof Vanecki z Jemniczky.

Do kogo należał zamek w XIX wieku? Od 1835 roku majątek należał do rodu Blücherów, za których czasów w 1895 roku przeprowadzono neorenesansową modernizację budynku.

Dlaczego zamek jest dziś opuszczony? Po adaptacji na cele gospodarcze w XX wieku i wyprowadzce po 1989 roku obiekt pozostał bez funkcji i systematycznie niszczeje.