pohřebiště Rudé armády

Pohřebiště Rudé armády znajduje się w Ořechovie, niewielkiej gminie w okresie Brno-venkov, bezpośrednio przy miejscowym kościele. To miejsce pochówku ponad tysiąca czterystu żołnierzy i oficerów Armii Czerwonej, którzy zginęli podczas walk o wyzwolenie południowej Moravii wiosną 1945 roku.

Dlaczego w Ořechovie doszło do tak krwawej bitwy?

Ořechov leży na wzniesieniu, z którego można było ostrzeliwać Brno, dlatego Niemcy skoncentrowali w tym rejonie znaczne siły, mimo że sama wieś nie miała większego znaczenia strategicznego. W dniach 18–24 kwietnia 1945 roku rozegrała się tu jedna z największych bitew na południowej Moravii. Armia Czerwona rozpoczęła ostrzał Ořechova po południu 18 kwietnia, a walki o zdobyte pozycje trwały cały tydzień. Sowieci mieli trzykrotną przewagę liczebną, a po ich stronie walczyła również rumuńska Armia Królewska. W starciu wzięła udział także kawaleria kozacka – według relacji historycznych to właśnie pod Ořechovem miała miejsce jedna z ostatnich szarż kozackich w Europie podczas II wojny światowej, wymierzona w nadciągające czołgi.

Bitwa pod Ořechovem była największą bitwą pancerną na południowej Moravii – zniszczono w niej 34 sowieckie i 35 niemieckich czołgów i pojazdów opancerzonych. Zginęło 960 żołnierzy Armii Czerwonej, 275 żołnierzy niemieckich oraz 23 cywilów z Ořechova, Tikovic i Ořechoviček. Sama wieś została zniszczona w 80 procentach, runęło 176 domów, a większość pozostałych budynków – w tym ořechovski kościół – została poważnie uszkodzona.

Jak wygląda pohřebiště dziś?

Cmentarz powstał po wojnie właśnie przy kościele, na miejscu najciężej szych walk. Pochowano na nim 1452 żołnierzy i oficerów, którzy zginęli w ostatnich dniach wojny podczas wyzwalania południowej Moravii. Teren otoczony jest kamiennym murem, a na cmentarzu znajduje się zbiór nagrobków o różnych formach i kształtach. Centralnym punktem jest monumentalny pylon, po obu jego stronach ustawiono metalowe maszty flagowe, a w północno-wschodnim rogu cmentarza stoi duży drewniany krzyż prawosławny – element odróżniający to miejsce od typowych cmentarzy wojennych w regionie.

Pomnik odsłonięto w 1977 roku, a jego część skulpturalną zaprojektowała czeska rzeźbiarka Sylva Lacinová. Cmentarz do dziś pełni funkcję miejsca pamięci i jest formalnie chronionym pietní místo – obiektem wpisanym do rejestru wojennych miejsc pochówku.

Najczęstsze pytania

Ile żołnierzy jest pochowanych na pohřebišti w Ořechovie?

Na cmentarzu pochowano 1452 żołnierzy i oficerów Armii Czerwonej, którzy zginęli podczas walk o wyzwolenie południowej Moravii w kwietniu 1945 roku.

Gdzie dokładnie znajduje się cmentarz?

Pohřebiště leży w Ořechovie, w okresie Brno-venkov, bezpośrednio przy miejscowym kościele – w miejscu, gdzie toczyły się najciężej sze walki bitwy o Ořechov.

Co warto wiedzieć o bitwie, której ofiary są tu pochowane?

Bitwa pod Ořechovem (18–24 kwietnia 1945) była jedną z największych bitew na południowej Moravii i największą bitwą pancerną w regionie. Sowieci, wspierani przez rumuńską Armię Królewską, mieli trzykrotną przewagę liczebną nad siłami niemieckimi, a walki obejmowały nawet szarże kawalerii kozackiej. Starcie kosztowało życie 960 żołnierzy Armii Czerwonej, 275 Niemców i 23 cywilów, a sama wieś Ořechov została zniszczona w 80 procentach.

Kiedy powstał pomnik na cmentarzu i kto go zaprojektował?

Monumentalny pomnik odsłonięto w 1977 roku. Jego część skulpturalną zaprojektowała rzeźbiarka Sylva Lacinová, a centralnym elementem kompozycji jest pylon flankowany metalowymi masztami flagowymi.