Plešivec

Plešivec to wzniesienie o wysokości 654 m n.p.m. w Brdach, górującym nad wsią Rejkovice (część gminy Jince, powiat Příbram) i doliną rzeki Litavki. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych szczytów Brdské vrchoviny — widoczny z daleka dzięki charakterystycznej, stromej sylwetce, a zarazem miejsce o wyjątkowo długiej historii osadnictwa.

Jak dotrzeć?

Najwygodniejszy start znajduje się właśnie w Rejkovicach, u podnóża wzgórza — stąd szlak prowadzi stromo w górę przez las. Na szczyt można wejść też z sąsiednich miejscowości: Jince, Běřín, Bezdědice, Lhotka czy Lochovice, co pozwala zaplanować dłuższą pętlę zamiast zwykłego podejścia i zejścia tą samą trasą. Dla odwiedzających bez samochodu Jince (z połączeniem kolejowym) to najlepszy punkt wyjścia — z centrum miasteczka do szczytu jest już tylko kilkukilometrowy spacer.

Co zobaczysz?

Szczyt kryje jedno z największych grodzisk kultury łużyckiej w Czechach — rozległe, około 57-hektarowe założenie z epoki brązu (ok. 1300–800 p.n.e.), złożone z akropolu i zewnętrznych umocnień. Kamienne wały obronne miejscami osiągają szerokość do 10 metrów. Odosobnione położenie grodziska oraz liczne depozyty przedmiotów brązowych — w tym słynny skarb odkryty w 1825 roku, liczący 32 przedmioty i przechowywany dziś w Muzeum Narodowym w Pradze — sugerują, że miejsce to mogło pełnić funkcję sanktuarium, a nie zwykłej osady obronnej. Odnaleziono tu również piece hutnicze, świadczące o produkcji metalurgicznej na miejscu.

Z grodziska rozciąga się widok na skalny punkt widokowy zwany Čertova kazatelna (Diabelska Ambona). Warto też zboczyć na północno-wschodnie zbocze, gdzie w zalanym wodą dawnym kamieniołomie powstało tzw. Smaragdové jezírko (Szmaragdowe Jeziorko) — niewielki, malowniczy zbiornik o intensywnie zielonkawej barwie wody. Inną ciekawostką jest skalna formacja zwana viklan (głaz równoważny) na zboczu Plešivca, do której prowadzi oznakowane odgałęzienie szlaku.

Ze szczytu i okolicznych wychodni skalnych roztaczają się szerokie widoki — w stronę zachodnią na Střední Brdy (dawny poligon wojskowy, dziś obszar chronionego krajobrazu), a z niektórych punktów również na północny wschód, ku Krasowi Czeskiemu i pasmu Hřebeny.

Kiedy przyjechać?

Wiosna i jesień to najlepsze pory na wejście — las daje wtedy cień bez upału, a widoczność z odsłoniętych partii szczytu jest najlepsza. Latem miejsce bywa popularne wśród miłośników turystyki pieszej oraz tzw. trampów (czeskich wędrowców), którzy od dziesięcioleci zakładają na zboczach Plešivca swoje osady i obozowiska — to część lokalnego kolorytu, warto o tym wiedzieć, planując wizytę w weekend.

Najczęstsze pytania

Czy wejście na Plešivec jest trudne? Podejście ze wsi Rejkovice jest strome, ale krótkie i nie wymaga doświadczenia wspinaczkowego — to typowa górska wędrówka piesza, dostępna dla przeciętnie wysportowanej osoby.

Co jest główną atrakcją szczytu? Prehistoryczne grodzisko z epoki brązu — jedno z największych w Czechach — wraz z widokowymi skałami, w tym Čertova kazatelna.

Czy w okolicy są inne atrakcje warte połączenia z wycieczką? Tak — Smaragdové jezírko w zalanym kamieniołomie oraz skalny viklan na zboczu, a także sąsiednie miejscowości Lhotka i Lochovice jako alternatywne punkty startu lub zejścia.

Czy da się dojechać publicznym transportem? Najbliższe połączenie kolejowe znajduje się w Jincach, skąd do podnóża Plešivca jest już tylko kilka kilometrów marszu.