Plaque to Ivan Grigorjevič Gončarenko

Tablica Ivana Grigorjeviče Gončarenki to niewielki pomnik wojenny w Pradze, umieszczony w wykuwanej we skale wnęce przy ulicy U Bruských kasáren. Upamiętnia radzieckiego oficera, który zginął w mieście w ostatnich dniach II wojny światowej, w chwili gdy walki o wyzwolenie Pragi dobiegały końca.

Gdzie znajduje się tablica?

Tablicę znajdziemy w skalnej wnęce naprzeciwko domu oznaczonego numerem 132 przy ulicy U Bruských kasáren, w rejonie Klárova, u podnóża wzgórza zamkowego. To właśnie w tej okolicy, blisko nabrzeża Wełtawy i mostu Mánesa, rozegrały się ostatnie starcia praskiego powstania w maju 1945 roku. Miejsce ma charakter kameralny — pomnik jest łatwy do przeoczenia dla kogoś, kto nie szuka go celowo, ale dla osób interesujących się historią końca wojny w Pradze stanowi konkretny, namacalny ślad tamtych wydarzeń.

Kim był Ivan Grigorjevič Gončarenko?

Ivan Grigorjevič Gončarenko urodził się w 1920 roku we wsi Suszyłyno, w rejonie biłopilskim obwodu sumskiego, na Ukrainie. Służył w Armii Czerwonej w stopniu gwardii porucznika i dowodził czołgiem nr 23 w ramach 4. Gwardyjskiej Brygady Pancernej, wchodzącej w skład sił generała Leluszenki na 1. Froncie Ukraińskim, którym dowodził marszałek Iwan Koniew. Zginął 9 maja 1945 roku w Pradze, mając 25 lat — w rejonie Klárova, podczas wejścia oddziałów Armii Czerwonej do centrum miasta. Według dostępnych informacji to właśnie jego czołg miał jako pierwszy dotrzeć do centrum Pragi w tych dniach.

Co mówi napis na tablicy?

Tablica została wykonana ze słynnego słiwieneckiego marmuru, wydobywanego w praskiej dzielnicy Slivenec, i ma formę dwujęzycznej, czesko-rosyjskiej inskrypcji. Jej treść informuje, że w tym miejscu 9 maja 1945 roku poległ jeden z bohaterów Armii Czerwonej, gwardii porucznik brygady pancernej generała Leluszenki, Ivan Grigorjevič Gončarenko, w wieku 25 lat. Tablicę odsłonięto 1 listopada 1947 roku, a więc niedługo po zakończeniu wojny, gdy pamięć o walkach o Pragę była wciąż żywa wśród mieszkańców miasta.

Dlaczego warto się zatrzymać w tym miejscu?

Tablica w skalnej wnęce przy U Bruských kasáren nie jest okazałym pomnikiem — to skromny, kameralny znak pamięci, jakich w Pradze zachowało się kilkadziesiąt, rozsianych po całym mieście w miejscach, gdzie w maju 1945 roku ginęli żołnierze i cywile. Dla zwiedzających łączących spacer po Malej Stranie i okolicach Hradczan z poszukiwaniem śladów historii to przystanek, który pozwala zatrzymać się na chwilę i skonfrontować turystyczny obraz Pragi z konkretnym, udokumentowanym epizodem z ostatnich dni wojny.

Najczęstsze pytania

Kim był Ivan Grigorjevič Gončarenko? Radzieckim oficerem, gwardii porucznikiem dowodzącym czołgiem nr 23 w 4. Gwardyjskiej Brygadzie Pancernej sił generała Leluszenki, który zginął w Pradze 9 maja 1945 roku w wieku 25 lat.

Gdzie dokładnie znajduje się tablica? We wnęce wykutej w skale, naprzeciwko domu nr 132 przy ulicy U Bruských kasáren, w rejonie Klárova pod wzgórzem zamkowym.

Z czego wykonana jest tablica i kiedy ją odsłonięto? Tablica jest wykonana ze słiwieneckiego marmuru i została odsłonięta 1 listopada 1947 roku, ma dwujęzyczny, czesko-rosyjski napis.

Dlaczego Gončarenko zginął akurat w tym miejscu? Zginął w rejonie Klárova podczas wkraczania oddziałów Armii Czerwonej do centrum Pragi, w ostatnich dniach praskiego powstania w maju 1945 roku.