Pissevache

Pissevache to wodospad w Miéville, przy Vernayaz w szwajcarskim kantonie Valais, nad doliną Rodanu. Woda spada ze skalnego progu w jednym strumieniu i rozbija się na wysokiej ścianie, rozpylając drobną mgłę, którą czuć jeszcze na poboczu drogi. To jedna z najstarszych atrakcji turystycznych tej części Alp i przystanek, który łatwo połączyć z wizytą w Martigny.

Czym jest wodospad Pissevache?

Wodospad tworzy rzeka Salanfe, dopływ Rodanu, która schodzi do doliny z wysokiego tarasu nad Vernayaz. Zbocze jest strome, a woda opada niemal pionowo. Wysokość spadu bywa podawana różnie: encyklopedia Britannica wymienia około 65 m, a przewodniki i portale regionalne piszą o 110–116 m. Rozbieżność wynika z tego, co przyjmuje się za początek i koniec spadu. Niezależnie od liczby jest to jeden z najwyższych wodospadów w części frankofońskiej kraju.

Nazwa pochodzi z miejscowego języka i dosłownie oznacza „krowi mocz". Nawiązuje do kształtu cienkiego, rozproszonego strumienia, który zwykle ma jasnożółtawy odcień od unoszonego osadu.

Dlaczego warto go zobaczyć?

Pissevache miał ogromne znaczenie dla turystyki w Vernayaz. Według Historycznego Słownika Szwajcarii gmina rozwijała ruch turystyczny wokół wodospadu i pobliskich wąwozów Trient aż do I wojny światowej. Wcześniej stanowił obowiązkowy punkt podróży dyliżansami przez dolinę Rodanu, a otwarcie linii kolejowej Martigny–Châtelard w 1906 roku zmieniło dawne szlaki. Dziś w zbiorach szwajcarskich archiwów zachowały się XIX-wieczne rysunki i grafiki z wodospadem, co pokazuje, jak często go portretowano.

Najlepiej oglądać go z bliska, od strony dróg dojazdowych w dolinie. Przy dużym przepływie, zwykle wiosną i na początku lata, strumień jest najpotężniejszy, a wokół unosi się wilgotna mgła.

Co jeszcze jest w okolicy?

Obok wodospadu stoi elektrownia wodna w Miéville, zbudowana w latach 1947–1952. Wykorzystuje wodę z jeziora Salanfe, którą doprowadza podziemny sztolniowy rurociąg o długości około 4 km, ze spadem 1472 m. Dwie turbiny Peltona dają razem 70 MW. Sama obecność zapory na płaskowyżu Salanfe wpływa na to, ile wody trafia do wodospadu. Starsza elektrownia Pissevache, uruchomiona w 1898 roku, została wyłączona w 1997 roku ze względów bezpieczeństwa. Jej właściciel planował ponowne uruchomienie.

W pobliżu leży też wąwóz Trient, z którym wodospad od dawna tworzył jedną atrakcję dla odwiedzających Vernayaz.

Jak dotrzeć?

Wodospad leży przy dolnym odcinku doliny Rodanu, na północ od miejscowości Vernayaz, kilka kilometrów od Martigny. Dojazd samochodem jest prosty z głównej drogi doliny, a do Vernayaz dojeżdżają też pociągi. Do samego wodospadu nie trzeba wspinać się po stromych szlakach, więc odwiedzają go rodziny z dziećmi i osoby w podróży tranzytowej.

Kiedy przyjechać?

Najlepszy czas to późna wiosna i wczesne lato, gdy topniejący śnieg zwiększa przepływ. Latem przy dobrej pogodzie widać tęczę w mgle. Zimą woda płynie słabiej, a zimne powietrze potrafi osadzać lód na skałach.

Najczęstsze pytania

Ile mierzy wodospad Pissevache?

Źródła podają różne wartości: Britannica około 65 m, serwisy regionalne 110–116 m. Różnica wynika z innego sposobu pomiaru spadu.

Gdzie dokładnie leży?

W kantonie Valais, w Miéville koło Vernayaz, w dolinie Rodanu, w pobliżu Martigny. Zasila go rzeka Salanfe.

Co oznacza nazwa?

Dosłownie „krowi mocz", od wyglądu rozproszonego, jasnego strumienia.

Czy trzeba płacić za oglądanie?

Źródła, z których korzystamy, nie podają opłaty za widok z dolinnych dróg. Aktualne warunki sprawdź na stronach regionu Valais.