Písník u Sokolovce

Písník u Sokolovce to niewielka przyrodnicza pamiątka po dawnym wydobyciu piasku, ukryta w lasach chráněné krajinné oblasti Železné hory, około 500 metrów na południowy zachód od wsi Dolní Sokolovec, w powiecie Havlíčkův Brod. Za ochronę tego miejsca odpowiada status pomnika przyrody, nadany w 1990 roku, a więc obszar chroniony jest od ponad trzech dekad.

Skąd wzięło się to miejsce?

Teren dzisiejszego rezerwatu to pozostałość po nieczynnej piaskowni. W 1994 roku ukształtowanie terenu w starym wyrobisku zostało przekształcone tak, by odtworzyć powierzchnię wodną. Dziś zalane wodą zagłębienie otoczone jest torfowcami i innymi mchami, tworząc mikrośrodowisko zupełnie inne niż otaczający je las.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Powierzchnia całego pomnika przyrody wynosi zaledwie około 0,30 hektara, ale jego znaczenie przyrodnicze jest nieproporcjonalnie duże. Zbiornik powstały w dawnej piaskowni to jedyna powierzchnia wodna w okolicy leżąca powyżej cieku rzeki Doubrava, dzięki czemu pełni funkcję ważnego wodopoju dla dzikiej zwierzyny leśnej.

Głównym powodem objęcia terenu ochroną jest jednak występowanie tu rosiczki okrągłolistnej (Drosera rotundifolia) – rośliny owadożernej, rosnącej w skrajnie ubogich, kwaśnych i wilgotnych siedliskach, jakie tworzą się wokół torfowcowych brzegów zbiornika. Obok rosiczki spotkać tu można również siedmiopalecznik (trientalis) oraz widłaki. Sama obecność torfowców wokół wody sprawia, że siedlisko przypomina fragment torfowiska, mimo niewielkiej powierzchni całego obszaru.

Zbiornik wodny wykorzystywany jest też przez płazy jako miejsce rozrodu – wilgotne, spokojne i pozbawione dużej presji drapieżników środowisko sprzyja składaniu skrzeku i rozwojowi larw.

Czy można tam wejść?

Pomnik przyrody Písník u Sokolovce nie jest udostępniony do zwiedzania. Powodem jest przede wszystkim bardzo mała powierzchnia obszaru oraz wysokie ryzyko mechanicznego uszkodzenia chronionej rosiczki okrągłolistnej przez nadmierne wydeptywanie. Delikatna roślinność torfowiskowa reaguje bardzo źle na wydeptywanie brzegów zbiornika, dlatego ochrona czynna polega tu głównie na ograniczeniu ingerencji człowieka, a nie na budowie infrastruktury turystycznej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Písník u Sokolovce? Na terenie katastralnym Horní Sokolovec, w powiecie Havlíčkův Brod, około 500 metrów na południowy zachód od wsi Dolní Sokolovec, w granicach chráněné krajinné oblasti Železné hory.

Jak duży jest ten pomnik przyrody? Obejmuje powierzchnię około 0,30 hektara – to jeden z mniejszych obiektów tego typu w regionie.

Co najbardziej wyróżnia to miejsce przyrodniczo? Występowanie rosiczki okrągłolistnej oraz fakt, że zbiornik wodny jest jedyną powierzchnią wodną w okolicy powyżej cieku rzeki Doubrava, co czyni go ważnym punktem wodopojowym dla zwierzyny.

Czy można zwiedzać Písník u Sokolovce? Nie. Obszar nie jest udostępniony publicznie ze względu na małą powierzchnię i ryzyko zniszczenia chronionej roślinności przez wydeptywanie.

Kiedy powstała ochrona tego terenu? Status pomnika przyrody nadano w 1990 roku, a cztery lata później, w 1994 roku, przekształcono ukształtowanie terenu dawnej piaskowni, by odtworzyć powierzchnię wodną.