Phare métallique de Fromentine

Phare métallique de Fromentine to metalowa latarnia morska stojąca w La Barre-de-Monts, na wybrzeżu Wandei, dokładnie w miejscu, gdzie wąska cieśnina oddziela stały ląd od wyspy Noirmoutier. To jeden z niewielu zachowanych we Francji przykładów latarni o konstrukcji szkieletowej z metalu — materiału, który pod koniec XIX wieku był rzadkością w budownictwie latarniowym, gdzie dominowały kamień i beton.

Skąd wzięła się ta latarnia?

Historia obiektu jest nietypowa. Konstrukcję zaprojektowano według modelu opracowanego przez inżyniera L. Reynauda, a wieża powstała najpierw z myślą o zupełnie innym miejscu — Pointe du Raz w Finistère, na drugim końcu bretońskiego wybrzeża. Zanim trafiła do Fromentine, stała jeszcze przy estakadzie portowej w Saint-Nazaire. Dopiero w 1915 roku metalową konstrukcję przeniesiono na obecne miejsce, gdzie miała wskazywać wejście do cieśniny (goulet) prowadzącej między Noirmoutier a lądem. W 1939 roku latarnię zelektryfikowano, co uprościło jej obsługę i zwiększyło niezawodność świecenia.

Formalnie obiekt mierzy niewiele ponad 10 metrów, więc według francuskiej klasyfikacji technicznej nie jest to "phare" (latarnia morska w ścisłym sensie, czyli konstrukcja powyżej 20 metrów), lecz "feu" — mniejsze światło nawigacyjne. W języku potocznym i turystycznym nazwa "phare" przyjęła się jednak na dobre i tak funkcjonuje do dziś. Od sierpnia 2012 roku budowla wpisana jest na listę zabytków historycznych Francji (monument historique), co potwierdza jej wartość jako unikalnego przykładu inżynierii latarniowej swojej epoki.

Jak dotrzeć na miejsce?

La Barre-de-Monts leży na wybrzeżu Wandei, tuż przy Fromentine — głównym i całorocznym punkcie wypłynięcia promów na wyspę Île d'Yeu. To właśnie stąd turyści najczęściej wsiadają na łodzie płynące na wyspę, a w pobliżu, po drugiej stronie cieśniny, znajduje się most prowadzący na Noirmoutier. Latarnia stoi więc w miejscu o dużym znaczeniu komunikacyjnym — przy wjeździe do portu i szlaku wodnego łączącego ląd z dwiema wyspami. Dojazd samochodem prowadzi drogami nadmorskimi Wandei; w sezonie warto liczyć się z większym ruchem związanym z ruchem promowym do Île d'Yeu.

Co zobaczysz na miejscu?

Sama latarnia to smukła, ażurowa konstrukcja metalowa, wyraźnie odróżniająca się od typowych murowanych wież widocznych wzdłuż atlantyckiego wybrzeża Francji. Jej szkieletowa forma pozwala dostrzec konstrukcję niemal na wylot — to rzadki widok, bo większość dawnych "feux" tego typu została z czasem rozebrana lub zastąpiona nowszymi konstrukcjami. Wokół rozciąga się krajobraz typowy dla ujścia cieśniny: plaże, wydmy i widok na kanał, którym płyną promy w stronę Île d'Yeu. W okolicy poprowadzono także szlak pieszy — Sentier du Phare — łączący latarnię z innymi punktami widokowymi w gminie, w tym z terenem w kierunku Pey de la Blet.

Kiedy przyjechać?

Latarnia i okolica najlepiej prezentują się przy dobrej widoczności, gdy można obserwować ruch promów i widok na Noirmoutier w oddali — a więc wiosną i latem, kiedy również kursy na Île d'Yeu są najczęstsze. Poza sezonem miejsce zachowuje spokojny, surowy charakter wybrzeża Wandei, co doceniają miłośnicy spacerów i fotografii krajobrazowej.

Najczęstsze pytania

Czy Phare métallique de Fromentine to prawdziwa latarnia morska? Formalnie, ze względu na wysokość poniżej 20 metrów, technicznie klasyfikuje się jako "feu", czyli mniejsze światło nawigacyjne, a nie pełnoprawny "phare". Nazwa z "phare" utrwaliła się jednak w powszechnym użyciu.

Skąd pochodzi konstrukcja latarni? Wieżę zbudowano według projektu inżyniera L. Reynauda pierwotnie z myślą o Pointe du Raz w Finistère, później stała przy estakadzie w Saint-Nazaire, a na obecne miejsce w Fromentine trafiła w 1915 roku.

Czy latarnię można zwiedzać od środka? Latarnia jest przede wszystkim obiektem widokowym i zabytkiem architektury technicznej — najlepiej ogląda się ją z zewnątrz, spacerując wzdłuż wybrzeża lub szlakiem Sentier du Phare.

Jak dojechać do Fromentine bez samochodu? Fromentine jest dobrze skomunikowane jako główny port promowy na Île d'Yeu, dlatego w sezonie kursują tu również połączenia autobusowe z większych miejscowości Wandei.