Perštejn Castle

Perštejn to malownicza zrujnowana warownia górująca nad wsią o tej samej nazwie w powiecie Chomutov, u wrót Krušných hor (Rudaw). Stoi na skalistym grzbiecie na wysokości około 466 m n.p.m. i choć od wieków jest jedynie ruiną, wciąż przyciąga turystów szukających widoków oraz historii czesko-niemieckiego pogranicza.

Gdzie leży zamek Perštejn

Ruiny wznoszą się nad wsią Perštejn, około 3 km na zachód od Klášterca nad Ohří, w dolinie rzeki Ohři, pomiędzy Krušnými horami a Doupovskými horami. To krajobrazowo zróżnicowany zakątek północno-zachodnich Czech, w regionie Dolní Poohří, opisywanym jako naturalna brama do Rudaw. Nazwa zamku i wsi pochodzi najpewniej od niemieckiego rdzenia „Pirsch"/„Birsch" z przyrostkiem „-stein".

Wieś Lužný, licząca niewiele ponad 150 stałych mieszkańców, leży niecałe 2 km na południe od zamku, w tym samym obszarze katastralnym co sama warownia (katastralne terytorium Černýš). Lužný jest jedną z części gminy Perštejn, obok Černýše, Ondřejova, Rájova, Údolíčka i Vykmanova — całą gminę zamieszkuje ponad tysiąc osób.

Historia — od warowni po ruinę

Zamek powstał w drugiej połowie XIII wieku, choć historycy nie są zgodni, kto go ufundował. Badacz Tomáš Durdík wskazywał na rycerski ród Šumburków, inni badacze łączą początki budowli z Boresem z Rýzmburka — na tę drugą teorię naprowadza podobieństwo jego imienia do wcześniejszej, niemieckiej nazwy zamku. Pierwsza pisana wzmianka o Perštejnie pochodzi z 1344 roku i wiąże się z Fridrichem ze Šumburka, wówczas panem na zamku.

W 1451 roku warownia została zdobyta i zniszczona przez wojsko Jakoubka z Vřesovic — wcześniej służyła bowiem jako baza wypadowa band pustoszących okoliczne ziemie, co ściągnęło na nią zbrojną odpowiedź. Po 1530 roku majątek przeszedł na własność korony, a cesarz Ferdynand I oddawał go w zarząd kolejnym urzędnikom królewskim. Pod ich administracją zamek stopniowo podupadał i już w 1537 roku źródła opisują go jako ruinę — nowi właściciele woleli budować własne, wygodniejsze rezydencje, zamiast odbudowywać starą warownię.

Co można zobaczyć dzisiaj

Do naszych czasów zachowały się fragmenty pałacu, okrągła wieża oraz resztki budynków gospodarczych, rozłożone na skalnym cypelku ponad okolicznymi lasami. Od 1963 roku ruiny są wpisane na listę chronionych zabytków kultury. Perštejn jest wolno dostępny przez cały rok, bez opłat za wstęp, co czyni go popularnym celem pieszych wycieczek dla osób eksplorujących region Dolní Poohří i przedgórze Krušných hor.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek Perštejn? Ruiny leżą na skalnym grzbiecie nad wsią Perštejn w powiecie Chomutov, około 3 km od Klášterca nad Ohří, między Krušnými horami a Doupovskými horami.

Czy wieś Lužný ma związek z zamkiem Perštejn? Tak — Lužný to jedna z części gminy Perštejn, położona niecałe 2 km na południe od ruin zamku, w tym samym obszarze katastralnym co sama warownia.

Kiedy zamek Perštejn powstał i kiedy zaczął upadać? Warownię wzniesiono w drugiej połowie XIII wieku. Zniszczono ją w 1451 roku, a po przejściu w ręce korony w 1530 roku szybko podupadała — już w 1537 roku źródła nazywały ją ruiną.

Czy można zwiedzać ruiny zamku Perštejn? Tak, ruiny są wolno dostępne przez cały rok i od 1963 roku figurują jako chroniony zabytek kultury, co pozwala oglądać zachowane fragmenty pałacu i okrągłej wieży.