Peñafiel Castle

Castillo de Peñafiel to średniowieczna twierdza leżąca na terenie gminy Zarza la Mayor, w prowincji Cáceres, w hiszpańskiej Estremadurze. To nie jest ten sam zamek, co słynny Castillo de Peñafiel w prowincji Valladolid znany z winnic Ribera del Duero — chodzi o zupełnie inną budowlę, ukrytą w pogranicznym krajobrazie przy granicy z Portugalią, o wiele mniej znaną, ale równie interesującą historycznie.

Skąd wzięła się nazwa i jaka jest historia zamku?

Warownia stoi na potężnej skale nad wąwozem rzeki Eljas, wyznaczającej w tym miejscu granicę hiszpańsko-portugalską, około 3 km od centrum Zarza la Mayor. Pierwotnie było to muzułmańskie umocnienie znane jako Racha-Rachel — nazwa, którą po odbiciu tych ziem w trakcie rekonkwisty zastąpiono kastylijską formą „Peñafiel" (dosłownie „skała wierna"). Od 1251 roku twierdza stała się siedzibą encomiendy zakonu rycerskiego Alkantara, zarządzającej okolicznymi ziemiami pod nazwą „Encomienda de Peñafiel y la Çarça" — właśnie stąd swoją nazwę wzięła też sama Zarza la Mayor. Obecną bryłę zamku, w tym charakterystyczną wieżę hołdowniczą (torre del homenaje), wznoszono etapami między 1322 a 1475 rokiem. Położenie na granicznym szlaku sprawiło, że twierdza wielokrotnie brała udział w konfliktach hiszpańsko-portugalskich — w czerwcu 1665 roku, w trakcie wojny o niepodległość Portugalii, wojska portugalskie zajęły samą Zarza la Mayor, co pokazuje, jak newralgiczny był to punkt obronny regionu.

Jak dotrzeć na miejsce?

Zamek znajduje się kilka kilometrów od miasteczka Zarza la Mayor, w obrębie obszaru chronionego Parku Naturalnego Tajo Internacional, rozciągającego się wzdłuż granicy hiszpańsko-portugalskiej. Najwygodniej dojechać samochodem do Zarza la Mayor (leżącego przy drodze łączącej Cáceres z granicą portugalską), a stamtąd lokalną drogą i szlakiem pieszym w kierunku wąwozu rzeki Eljas. Jako że to samotna, wiejska budowla bez kasy biletowej i stałej obsługi, warto zaplanować solidne obuwie i zapas wody — dojście prowadzi przez teren skalisty i częściowo dziki.

Co zobaczysz na miejscu?

Głównym elementem, który przetrwał do dziś, jest wieża hołdownicza wznosząca się na szczycie skały — punkt orientacyjny widoczny z dużej części okolicy. Z jej podnóża rozciąga się widok na wąwóz rzeki Eljas i pofałdowany, skalisty krajobraz pogranicza, będący dziś częścią chronionego Parku Naturalnego Tajo Internacional — jednego z ostatnich w Europie tak dzikich odcinków granicznej rzeki. Mury i resztki zabudowań noszą ślady kolejnych przebudów prowadzonych przez zakon Alkantara na przestrzeni półtora wieku, co czyni to miejsce ciekawym przykładem architektury obronnej pogranicza kastylijsko-portugalskiego.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ze względu na skalisty, odsłonięty teren i brak zadaszonej infrastruktury najlepiej wybrać się tu wiosną lub jesienią, gdy temperatury w Estremadurze są łagodniejsze niż w pełni lata. Park Naturalny Tajo Internacional to też ważny obszar obserwacji ptaków — w okolicy Zarza la Mayor odbywa się nawet lokalny festiwal ornitologiczny, więc okres migracji wiosennej dodatkowo urozmaica wizytę.

Najczęstsze pytania

Czy to ten sam zamek, co Peñafiel w Valladolid? Nie. To odrębna budowla w gminie Zarza la Mayor w prowincji Cáceres, niezwiązana z popularnym zamkiem-symbolem winnic Ribera del Duero.

Jak daleko jest zamek od Zarza la Mayor? Twierdza stoi około 3 km od miasteczka, nad wąwozem rzeki Eljas, przy granicy z Portugalią.

Kto zbudował zamek i kto nim zarządzał? Powstał na miejscu wcześniejszego muzułmańskiego umocnienia Racha-Rachel, a od 1251 roku, po rekonkwiście, znajdował się pod zarządem zakonu rycerskiego Alkantara jako siedziba lokalnej encomiendy.

Czy w okolicy zamku można obserwować przyrodę? Tak — teren wchodzi w skład Parku Naturalnego Tajo Internacional, cenionego miejsca do obserwacji ptaków drapieżnych i innych gatunków związanych z klifami nad rzeką.