Pejačević Manor

Dworek Pejačević to barokowo-klasycystyczna rezydencja w centrum Našic, niewielkiego miasta w żupanii osijecko-barańskiej, w sercu Slawonii we wschodniej Chorwacji. Budynek wznosi się na płaskim terenie, otoczony parkiem, i od dziesięcioleci pełni funkcję lokalnego centrum kultury.

Skąd wzięła się rezydencja?

Dwór powstał w latach 1811–1812 z inicjatywy Vincencije Ljudevita Pejačevicia, przedstawiciela możnego rodu szlacheckiego, który przez pokolenia władał dobrami wokół Našic. W 1817 roku budynek ucierpiał w trzęsieniu ziemi, ale został szybko odbudowany. W połowie XIX wieku rezydencję rozbudowano i zmodernizowano, nadając jej kształt, który w dużej mierze przetrwał do dziś.

Ciekawostką architektoniczną jest brak kuchni w głównym budynku – posiłki przygotowywano w osobnym domu dla służby, a do rezydencji trafiały podziemnym tunelem, transportowane elektryczną windą kolejkową. Takie rozwiązanie miało utrzymać reprezentacyjne wnętrza z dala od zapachów i hałasu kuchennego.

Co łączy dwór z Dorą Pejačević?

Najsłynniejszą mieszkanką rezydencji była Dora Pejačević, pierwsza chorwacka kompozytorka o uznanej pozycji w historii muzyki klasycznej. Urodziła się w 1885 roku i przez wiele lat mieszkała w Našicach, tworząc tu część swojego dorobku. Zmarła w 1923 roku wskutek powikłań po porodzie, a jej szczątki spoczywają w krypcie rodzinnej kaplicy. Dziś w muzeum można zobaczyć przedmioty związane z jej życiem – portrety, książki, fortepian oraz zachowane osobiste pamiątki, w tym złote pantofelki.

Co działo się z dworem podczas wojny?

W latach 1943–1945, w trakcie II wojny światowej, budynek zajmowały wojska niemieckie, a w piwnicach urządzono polowy szpital wojskowy. To burzliwy rozdział w historii rezydencji, po którym majątek rodowy Pejačeviciów przeszedł liczne zmiany własnościowe i funkcjonalne, typowe dla powojennej Jugosławii.

Co zobaczysz dzisiaj?

Obecnie w budynku mieści się Muzeum Našic (lokalne muzeum regionalne), miejska orkiestra i szkoła muzyczna, biblioteka miejska z czytelnią oraz galeria sztuki. Muzeum przeszło gruntowną renowację i 3 października 2024 roku ponownie otworzyło swoje podwoje, prezentując odświeżoną ekspozycję stałą – w pięćdziesiątą rocznicę swojego powstania. Zwiedzający mogą zobaczyć wnętrza rezydencji, kolekcje związane z historią regionu oraz salę poświęconą Dorze Pejačević.

Wokół budynku rozciąga się park, który zaprasza do spaceru przed lub po wizycie w muzeum – to spokojne miejsce w centrum miasta, z dala od większego ruchu turystycznego.

Jak dotrzeć do dworku Pejačević?

Rezydencja znajduje się w samym centrum Našic, łatwo dostępnym z głównych dróg łączących Osijek z Đakovem i dalej z centralną Slawonią. Najwygodniej dotrzeć tu samochodem – Našice leżą przy trasach regionalnych, a w mieście nie brakuje miejsc parkingowych w pobliżu centrum. Możliwy jest też dojazd autobusem, ponieważ Našice mają połączenia z większymi miastami regionu, w tym z Osijekiem.

Kiedy warto przyjechać?

Najlepszą porą na wizytę są miesiące wiosenne i jesienne, kiedy pogoda sprzyja spacerom po parku otaczającym dwór, a w muzeum nie ma tłumów. Latem Našice bywają odwiedzane przy okazji podróży po Slawonii, więc warto sprawdzić godziny otwarcia muzeum przed przyjazdem, ponieważ mogą się różnić sezonowo.

Najczęstsze pytania

Czy dwór Pejačević jest otwarty dla zwiedzających? Tak, w budynku działa muzeum regionalne, które po renowacji ponownie otworzyło się dla publiczności w październiku 2024 roku.

Kim była Dora Pejačević? To pierwsza chorwacka kompozytorka o znaczącym dorobku w historii muzyki klasycznej, urodzona w 1885 roku, ściśle związana z rezydencją w Našicach, gdzie spoczywa w krypcie rodzinnej kaplicy.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Zwiedzanie samego muzeum to zwykle godzina do półtorej, a spacer po otaczającym parku można wydłużyć w zależności od pogody i chęci.

Czy warto połączyć wizytę z innymi atrakcjami Slawonii? Tak, Našice leżą blisko Osijeku i innych miejscowości regionu, co ułatwia zaplanowanie dłuższej trasy po wschodniej Chorwacji.