Pejačević Castle in Osijek

Zamek Pejačević w Osijeku to klasycystyczna rezydencja stojąca w dzielnicy Retfala, na zachodnich obrzeżach miasta. Budynek należy do serii dworów, które w XVIII i XIX wieku wznosiła na terenie Slawonii rodzina hrabiów Pejačević — jedna z najbardziej wpływowych chorwacko-węgierskich rodzin szlacheckich tamtego okresu.

Skąd wzięła się posiadłość w Retfali?

Majątek w Retfali trafił w ręce rodu Pejačević w 1750 roku, kiedy cesarzowa Austrii i królowa Chorwacji oraz Węgier Maria Teresa nadała im te ziemie. Początkowo była to niewielka posiadłość, która z czasem rozrosła się w reprezentacyjną rezydencję rodową. Sama budowla, którą oglądamy dziś, powstała nieco później — według tablicy umieszczonej nad wejściem wzniósł ją hrabia Zygmunt (Sigismund) Pejačević, a prace budowlane rozpoczęto około 1796 roku i zakończono w 1801.

Jak wygląda architektura zamku?

Rezydencja została zaprojektowana w duchu klasycyzmu i ma układ w kształcie litery U, złożony z trzech skrzydeł. Wnętrze zorganizowano wokół centralnego holu, przy którym po obu stronach rozmieszczono pomieszczenia. Oś główną budynku podkreśla wielka sień oraz atrium mieszczące się w centralnym pawilonie — to właśnie ta część tworzy najbardziej reprezentacyjny fragment całego założenia.

Co z parkiem wokół zamku?

Rodzina Pejačević otoczyła rezydencję rozległym, liczącym około 18 hektarów parkiem krajobrazowym. Ze względu na elegancką prostotę założenia mieszkańcy Osijeku nazywali go „osijeckim Schönbrunnem" — nawiązując do słynnych ogrodów wiedeńskich. W parku rosły grupy dębów i drzewa gatunków egzotycznych, a teren otaczało ozdobne żelazne ogrodzenie z bramami wieńczonymi kamiennymi lwami.

Jak dotrzeć do zamku Pejačević?

Zamek leży w dzielnicy Retfala, w zachodniej części Osijeku, więc najwygodniej dotrzeć tam z centrum miasta samochodem lub komunikacją miejską — sama dzielnica sąsiaduje z centralnymi rejonami miasta. W pobliżu rezydencji znajduje się także cmentarz w Retfali, na którym stoi kaplica-mauzoleum rodziny Pejačević z 1891 roku, warta odwiedzenia przy okazji spaceru po okolicy.

W jakim stanie jest zamek dzisiaj?

Choć dawniej otaczał go rozległy ogród spacerowy, obecnie budynek znajduje się w stanie zaniedbania i postępującej degradacji. Zwiedzanie ogranicza się więc praktycznie do oglądania bryły z zewnątrz i spaceru po najbliższym otoczeniu — wnętrza nie są udostępnione turystom. Mimo to sama architektura i historia miejsca czynią je ciekawym punktem dla osób interesujących się dziedzictwem szlacheckim Slawonii.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ zwiedzanie ogranicza się do oglądania elewacji i otoczenia, najlepszą porą jest okres wiosenno-letni, gdy dłuższe dni i zieleń wokół budynku sprzyjają spacerowi po Retfali. Warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem pozostałej części Osijeku, w tym historycznej twierdzy Tvrđa.

Najczęstsze pytania

Kto zbudował zamek Pejačević w Osijeku? Rezydencję wzniósł hrabia Zygmunt Pejačević, przedstawiciel rodu, który otrzymał majątek w Retfali od cesarzowej Marii Teresy w 1750 roku. Budowę prowadzono od około 1796 do 1801 roku.

Czy można zwiedzić wnętrza zamku? Nie — budynek jest obecnie w stanie zaniedbania i nie jest udostępniony do zwiedzania od środka. Można obejrzeć go z zewnątrz oraz przejść się po okolicznym terenie.

Dlaczego park nazywano „osijeckim Schönbrunnem"? Ze względu na elegancką prostotę i rozmach założenia — park liczył około 18 hektarów, z dębowymi alejami, egzotycznymi drzewami i ozdobnym ogrodzeniem z kamiennymi lwami przy bramach.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Blisko zamku znajduje się cmentarz w Retfali z kaplicą-mauzoleum rodziny Pejačević z 1891 roku, który dopełnia obraz historii tego rodu w Osijeku.