Pazo das Covadas

Pazo das Covadas to XVII-wieczna galicyjska rezydencja szlachecka (pazo) położona w parafii Sorrizo, w gminie Arteixo, w prowincji A Coruña, tuż przy wybrzeżu Costa da Morte.

Co to jest pazo i dlaczego warto go zobaczyć?

Pazo to typowy dla Galicji typ kamiennej rezydencji ziemiańskiej, łączący funkcje mieszkalne z reprezentacyjnymi elementami architektury barokowej. Pazo das Covadas należy do tej tradycji budownictwa i jest jednym z kilku zachowanych pazos na terenie gminy Arteixo. Budynek składa się z dwóch skrzydeł połączonych bramą zwieńczoną łukiem pełnym, a jego najbardziej charakterystycznym elementem jest narożny balkon wsparty na bogato zdobionych kroksztynach.

Jaka jest historia rezydencji?

Pierwszym właścicielem posiadłości był Pedro Rioboo Vilardefrancos, syn Gómeza Rioboo Vilardefrancosa, pana na Allo, oraz Franciski de Castro, wywodzącej się z rodu Montaos. Na fasadzie zachowały się dwie tarcze herbowe. Starsza przedstawia herby rodów Rioboo, Vilardefrancos, Castro i Figueroa, natomiast młodsza, w stylu barokowym, łączy herby rodzin Bermúdez, Castro, Lobera, Caamaño, Andrade, Vilardefrancos i Varela. Taka kumulacja herbów na jednej fasadzie to typowy sposób dokumentowania koligacji rodowych w galicyjskiej architekturze rezydencjonalnej — kolejni właściciele i spadkobiercy dodawali herby świadczące o powiązaniach małżeńskich i dziedziczeniu majątku.

Jak dotrzeć na miejsce?

Pazo das Covadas znajduje się w dolinie, niedaleko wybrzeża, u podnóża drogi, która biegnie wzdłuż posiadłości, w obrębie parafii Sorrizo. Gmina Arteixo leży kilkanaście kilometrów na zachód od A Coruña, więc najwygodniej dotrzeć tu samochodem z miasta lub z pobliskich miejscowości nadmorskich regionu Costa da Morte. Warto zaplanować wizytę jako część dłuższej trasy po zabytkach cywilnej architektury Arteixo, ponieważ w gminie zachowało się kilka innych pazos i domów szlacheckich o podobnym charakterze.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

Pazo das Covadas jest własnością prywatną i nie jest udostępniony do zwiedzania wnętrz. Można jednak podziwiać budynek z zewnątrz, od strony drogi biegnącej wzdłuż posiadłości — to wystarczy, by docenić charakterystyczną bryłę, bramę z łukiem oraz efektowny narożny balkon z herbami. Fotografowanie fasady od strony publicznej drogi nie powinno stanowić problemu, warto jednak zachować dyskrecję, ponieważ jest to teren prywatny.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na zwiedzanie okolicy jest wiosna i lato, kiedy dłuższe dni i łagodniejsza pogoda sprzyjają dłuższym wycieczkom po wiejskich drogach Arteixo. Region Costa da Morte bywa jednak malowniczy przez cały rok — mgliste, jesienne poranki potrafią nadać kamiennym murom pazo dodatkowego, nastrojowego charakteru.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy?

Parafia Sorrizo i cała gmina Arteixo oferują urozmaicony krajobraz: bliskość wybrzeża Atlantyku, tradycyjną galicyjską zabudowę wiejską oraz inne przykłady architektury pazos. To dobra baza wypadowa dla osób zainteresowanych historią szlachty galicyjskiej oraz architekturą regionalną, a jednocześnie punkt wyjścia do dalszej eksploracji wybrzeża Costa da Morte.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzić wnętrze Pazo das Covadas? Nie. Budynek jest własnością prywatną i nie jest otwarty dla zwiedzających — dostępny jest wyłącznie widok z zewnątrz, od strony drogi publicznej.

Z jakiego okresu pochodzi budynek? Pazo das Covadas datowany jest na XVII wiek i reprezentuje styl barokowy typowy dla galicyjskiej architektury rezydencjonalnej tego okresu.

Jakie rody są związane z historią pazo? Z budowlą związane są rody Rioboo, Vilardefrancos, Castro, Figueroa, Bermúdez, Lobera, Caamaño, Andrade i Varela — ich herby widnieją na dwóch tarczach zdobiących fasadę.

Jak najlepiej dojechać do Pazo das Covadas? Najwygodniej samochodem — pazo leży w parafii Sorrizo w gminie Arteixo, kilkanaście kilometrów od A Coruña, przy drodze biegnącej wzdłuż posiadłości.