Památník svobody

Památník svobody to pomnik na pražském Chodově, w dzielnicy Praha 11, stojący tuż przy średniowiecznej twierdzy Chodovská tvrz. Odsłonięty w 2010 roku, upamiętnia powstanie samodzielnego państwa czechosłowackiego oraz tych, którzy walczyli i ginęli w jego obronie w obu wojnach światowych i w powojennym oporze wobec reżimu komunistycznego.

Gdzie stoi pomnik i jak go znaleźć?

Památník svobody znajduje się w parkowym otoczeniu przy Chodovské tvrzi, czyli dawnej gotyckiej warowni na terenie osiedla Jižní Město w Praha 11. To południowo-wschodnia część Pragi, oddalona od historycznego centrum, ale dobrze skomunikowana dzięki metru linii C (stacja Chodov). Sąsiedztwo zabytkowej twierdzy sprawia, że pomnik wpisuje się w szerszy, historyczny fragment dzielnicy, a nie stoi w przypadkowym miejscu.

Kto stworzył pomnik i kiedy go odsłonięto?

Autorem rzeźby jest Josef Vajce, a uroczyste odsłonięcie odbyło się w środę, 29 września 2010 roku. Inicjatorem powstania pomnika było stowarzyszenie skupiające spadkobierców tradycji legionowej – organizacja odwołująca się do czechosłowackich legionistów walczących o niepodległość kraju w czasie pierwszej wojny światowej. Całkowity koszt realizacji wyniósł 1,2 miliona koron czeskich; 800 tysięcy pokryło miasto Praga, resztę sfinansowała dzielnica Praha 11.

Jak wygląda pomnik i co symbolizuje?

Kompozycja składa się z trzech brył wykonanych z biało-szarego marmuru, z których każda odpowiada innemu stuleciu. Prawy blok, o gładszych krawędziach, odnosi się do XIX wieku jako czasu rozczarowań, ale i nadziei. Lewy element, z wyraźnie porysowanymi, nierównymi krawędziami, symbolizuje wiek XX naznaczony wojnami światowymi, lecz również walką o demokrację i wolność. Środkowa, centralna forma odnosi się do XXI wieku jako okresu nowych nadziei dla całej ludzkości. Całość wieńczy kula, spinająca wizualnie trzy części w jedną kompozycję. W podstawie pomnika umieszczono ukrytą kapsułę czasu, przeznaczoną dla przyszłych pokoleń.

Jakie wydarzenia historyczne upamiętnia pomnik?

Památník svobody odnosi się przede wszystkim do powstania niepodległej Czechosłowacji w 1918 roku i do wysiłku zbrojnego czechosłowackich legionistów, którzy przyczynili się do tego wydarzenia. Jednocześnie pomnik ma szerszy wymiar – honoruje ofiary obu wojen światowych oraz uczestników tzw. trzeciego odboju, czyli powojennego oporu wobec władzy komunistycznej w Czechosłowacji. Trzyczęściowa forma pomnika, obejmująca kolejne stulecia, podkreśla ciągłość walki o wolność na przestrzeni ponad stu lat.

Dlaczego warto zatrzymać się przy tym miejscu?

Pomnik nie jest typową atrakcją turystyczną z rozbudowaną infrastrukturą, ale stanowi ciekawy punkt dla osób zainteresowanych czeską historią XX wieku i architekturą pamięci. Jego lokalizacja przy Chodovské tvrzi pozwala połączyć krótki postój przy pomniku ze zwiedzaniem samej twierdzy i spacerem po otaczającym parku, z dala od zatłoczonego centrum Pragi.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Památník svobody? Przy Chodovské tvrzi, w parku na osiedlu Jižní Město, w dzielnicy Praha 11, blisko stacji metra Chodov.

Kiedy odsłonięto pomnik? 29 września 2010 roku.

Kto jest autorem pomnika? Rzeźbiarz Josef Vajce, na zlecenie stowarzyszenia kultywującego tradycje czechosłowackich legionistów.

Co symbolizują trzy bryły pomnika? Kolejno XIX, XX i XXI wiek – od rozczarowań i nadziei, przez wojny światowe i walkę o wolność, po nadzieję na przyszłość ludzkości.

Czy w pomniku coś ukryto? Tak, w jego podstawie znajduje się kapsuła czasu przeznaczona dla przyszłych pokoleń.