Palácio Foz

Palácio Foz to zabytkowy pałac w Lizbonie, stojący przy placu Praça dos Restauradores, tuż przy dzielnicy Baixa. Dawniej znany jako Palácio Castelo Melhor, dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych budynków w tej części miasta i figuruje na liście zabytków kultury Portugalii.

Gdzie leży Palácio Foz?

Pałac znajduje się przy Praça dos Restauradores, jednym z ważniejszych placów w centrum Lizbony, w bezpośrednim sąsiedztwie Baixy. Współrzędne to około 38,7157 N i 9,1427 W. Ponieważ leży w śródmieściu, łatwo połączyć jego zwiedzanie ze spacerem po okolicznych ulicach i placach.

Jak wygląda historia pałacu?

Pierwotna posiadłość należała do rodu markizów de Castelo Melhor, wówczas jeszcze hrabiów. Trzęsienie ziemi z 1755 roku zrównało z ziemią dawny pałac hrabiego, dlatego trzeba było wznieść nowy budynek. Prace budowlane prowadzono, według dostępnych opisów, w latach 1755–1777.

Kolejne etapy przebudowy zlecono w 1792 roku. Zamówił je drugi markiz de Castelo Melhor, a projekt opracował architekt Francisco Xavier Fabri, Włoch działający w Portugalii. Efektem był gmach w duchu neoklasycyzmu, powstały pod koniec XVIII wieku. Następna faza robót przypadła na rok 1845, z inicjatywy czwartego markiza, za zgodą i zaleceniem lizbońskiej rady miejskiej. Zakończono je w 1858 roku.

Skąd nazwa Foz?

W 1889 roku pałac kupił pierwszy markiz da Foz, Tristão Guedes Correia de Queirós. To on zlecił kolejne zmiany, powierzając je architektowi José António Gasparowi. Od nazwy nowego właściciela budynek zaczęto nazywać Palácio Foz i ta nazwa przetrwała do dziś.

Do czego służył pałac w XX wieku?

W latach 1910–1939 w budynku działały różne lokale użytkowe. Mieściły się tu między innymi restauracja „A Abadia”, cukiernia „Pastelaria Foz” oraz kino „Central”. Ta zmienna historia pokazuje, że dawna rezydencja arystokratyczna szybko stała się częścią miejskiego życia Lizbony.

Czym jest Palácio Foz dzisiaj?

Współcześnie pałac mieści część instytucji portugalskiego Ministerstwa Kultury. Znajduje się tu między innymi Cinemateca Portuguesa – Museu do Cinema, czyli portugalska cinemateka i muzeum kina. Przestrzeń pałacu bywa też wykorzystywana jako miejsce wydarzeń kulturalnych, na przykład w ramach Triennale w Lizbonie.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował obecny wygląd pałacu? Neoklasyczny projekt z końca XVIII wieku przypisuje się włoskiemu architektowi Francisco Xavierowi Fabriemu. Zmiany po 1889 roku przeprowadził José António Gaspar.

Dlaczego pałac nazywa się Foz? Nazwa pochodzi od markiza da Foz, który kupił budynek w 1889 roku.

Co znajduje się w środku? Część pomieszczeń zajmuje Cinemateca Portuguesa – Museu do Cinema oraz inne jednostki powiązane z ministerstwem kultury.

Czy Palácio Foz to to samo co Palácio do Planalto? Nie. Palácio do Planalto to siedziba prezydenta Brazylii w Brasílii. Palácio Foz leży w Lizbonie i ma zupełnie inną historię.

Jak dojść na plac Restauradores? Plac leży w centrum Lizbony, przy Baixie, więc dojście pieszo z okolicznych dzielnic zajmuje zwykle niewiele czasu.

Dlaczego warto zobaczyć Palácio Foz?

To dobry przykład tego, jak lizbońskie budynki po trzęsieniu ziemi z 1755 roku były odbudowywane i przekształcane przez kolejne pokolenia. Pałac łączy historię arystokratycznej rodziny, dziewiętnastowiecznych zmian własnościowych i współczesnej roli kulturalnej. Dla osób zainteresowanych architekturą, kinem lub historią Portugalii to przystanek, który warto uwzględnić podczas zwiedzania centrum miasta. Sama fasada przy Restauradores wyróżnia się na tle otaczającej zabudowy i dobrze pokazuje charakter tej części Lizbony.