Palácio das Pedrosas

Palácio das Pedrosas to osiemnastowieczny pałac przy Rua de São José w Lizbonie, którego historia dobrze pokazuje, jak w stolicy Portugalii jeden budynek przechodził z rąk do rąk i zmieniał funkcje na przestrzeni ponad stu pięćdziesięciu lat. Dziś jest to jeden z lizbońskich pałaców wpisanych w miejską tkankę, łączący cechy architektury pombalińskiej z dziewiętnastowiecznymi przebudowami.

Kiedy i po co powstał Palácio das Pedrosas?

Budynek wzniesiono w 1764 roku. Nie od początku miał charakter arystokratycznej rezydencji: postawił go włoski kupiec Tomás Mongiardino, który urządził tu swój dom oraz piekarnię. Ziemia, na której stanął, była wydzierżawiona (w systemie tzw. aforamento) od Joaquima Miguela Lopesa de Lavre, a sam budynek leżał na północ od jego własnego pałacu.

Jak zmieniali się właściciele?

W 1785 roku Joaquim Lavre wykupił całą nieruchomość. Około 1800 roku jego spadkobiercy wystawili ją na sprzedaż razem z sąsiednim Palácio Lavre (zapisywanym też jako „Lavra"). Nabywcą został komandor Manuel José da Silva Franco, który przeprowadził prace nadające budynkowi neoklasycystyczny wygląd.

W 1831 roku pałac sprzedano na licytacji publicznej sędziemu apelacyjnemu (desembargador), którym był José António Silva Pedrosa. To on zlecił kolejne roboty budowlane, a od jego nazwiska pochodzi obecna nazwa obiektu.

Szkoła i przebudowa z XIX wieku

Po egzekucji komorniczej w 1860 roku nieruchomość przejął José de Oliveira de Sousa Leal, morgado z Alfeizerão. Wynajął ją na potrzeby Escola Nacional, która działała tu od 1869 roku. Pałac pełnił więc przez pewien czas funkcję edukacyjną, a nie wyłącznie mieszkalną.

W latach 1885–1886 ówczesny właściciel, Alfredo de Oliveira Sousa Leal, przeprowadził remont, który głęboko zmienił budynek. Dlatego dzisiejszy wygląd jest efektem kilku nakładających się epok, a nie jednego projektu.

Styl architektoniczny

Pałac uchodzi za przykład przejścia między stylem pombalińskim, typowym dla odbudowy Lizbony po trzęsieniu ziemi z 1755 roku, a architekturą XIX wieku. Neoklasycystyczne zmiany z początku wieku i późniejsze przeróbki sprawiły, że obiekt trudno przypisać do jednej epoki.

Gdzie go szukać i co warto wiedzieć?

Pałac stoi przy Rua de São José, w centralnej części Lizbony, w rejonie Santo António. Można go połączyć ze spacerem po okolicznych ulicach, gdzie znajdują się także inne dawne rezydencje, między innymi wspomniany Palácio Lavre. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne zasady dostępu, ponieważ zwiedzanie wnętrz może być ograniczone.

Najczęstsze pytania

Skąd nazwa Palácio das Pedrosas? Od nazwiska José António Silva Pedrosa. To on kupił budynek na licytacji w 1831 roku i zlecił jego przebudowę.

Kto zbudował pałac? Włoski kupiec Tomás Mongiardino w 1764 roku, jako dom i piekarnię.

W jakim stylu jest budynek? To połączenie elementów pombalińskich, neoklasycystycznych i dziewiętnastowiecznych przeróbek.

Czy w pałacu mieściła się szkoła? Tak, od 1869 roku działała tu Escola Nacional, wynajmowana od właściciela.

Kiedy przebudowano go po raz ostatni w XIX wieku? W latach 1885–1886, w czasach właściciela Alfreda de Oliveiry Sousy Leala.