Palácio do Patriarcado

Palácio do Patriarcado to siedziba Patriarchatu Lizbońskiego, czyli władz kościelnych archidiecezji lizbońskiej. Barokowy pałac stoi przy Campo dos Mártires da Pátria, na wschód od centrum miasta, i do dziś pełni funkcję administracyjną. To budynek, który zwiedza się raczej z zewnątrz, ale dobrze pokazuje, jak historia Kościoła splata się z historią Lizbony.

Kiedy i przez kogo powstał pałac?

Budynek wzniesiono w 1730 roku. Projekt przypisuje się architektowi João Fredericowi Ludovice, twórcy m.in. klasztoru w Mafrze, choć autorstwo nie jest przesądzone. Epoka, w której powstał pałac, to czas rozkwitu portugalskiego baroku, wspieranego złotem z Brazylii za panowania Jana V.

Jak zmieniał się przez wieki?

W 1857 roku pałac przeszedł gruntowną przebudowę. Ta kampania robót nadała mu w dużej mierze wygląd, który widzimy dziś. Przez większość XVIII i XIX wieku był budynkiem świeckim, dopiero potem trafił w ręce Kościoła.

Jak pałac został siedzibą Patriarchatu?

W 1913 roku, na mocy umowy najmu z lizbońskim Santa Casa da Misericórdia, w części budynku zainstalowano siedzibę Patriarchatu. Zamieszkał tu wówczas patriarcha D. António Mendes Belo, który wrócił z wygnania. Kontekst był polityczny: po proklamowaniu republiki w 1910 roku stosunki państwa z Kościołem były w Portugalii napięte, a duchowni bywali zmuszani do opuszczenia kraju.

Patriarchat wykupił pozostałą część pałacu w 1923 i 1926 roku i od tego czasu jest jego pełnym właścicielem.

Co jeszcze warto wiedzieć o okolicy?

Pałac leży w rejonie Campo de Santa Clara, jednej z najstarszych i najbardziej charakterystycznych części Lizbony. Według tradycji właśnie tutaj w 1147 roku król Alfons I Zdobywca rozbił obóz przed zdobyciem miasta z rąk Maurów. Po spełnieniu ślubu złożonego św. Wincentemu powstał tu kościół i klasztor São Vicente de Fora, a w 1288 roku za Dionizego I dołączył klasztor Santa Clara, od którego pochodzi nazwa placu. W XVI wieku księżniczka Maria, córka Manuela I, wybrała to miejsce na swój pałac i kościół Santa Engrácia, dziś Panteon Narodowy.

W pobliżu odbywa się słynny targ staroci Feira da Ladra, a wzgórze oferuje widoki na Tag i dachy Alfamy. Spacer w kierunku São Vicente de Fora łatwo połączyć z wizytą w tym pałacu.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać Palácio do Patriarcado? Pałac jest siedzibą instytucji kościelnej, więc nie funkcjonuje jak typowe muzeum. Najłatwiej obejrzeć go z zewnątrz, a informacje o ewentualnym wstępie warto sprawdzić w Patriarchacie Lizbońskim.

Czy to to samo co klasztor São Vicente de Fora? Nie. Klasztor São Vicente de Fora także był w XIX wieku związany z patriarchami: po 1834 roku przekazano go Patriarchatowi, a jeden z patriarchów zamieszkał tam jako pierwszy. Pałac przy Campo dos Mártires da Pátria to odrębny budynek, który stał się siedzibą w 1913 roku.

Kiedy najlepiej odwiedzić okolicę? We wtorek i w sobotę, gdy działa targ Feira da Ladra, choć wtedy jest tłoczniej.

Jak dojechać? Do dzielnicy dojedziesz tramwajem nr 28 lub linią 12, a stamtąd dojdziesz pieszo.