Palácio do Manteigueiro

Palácio do Manteigueiro, znany także jako Palácio Condeixa lub Palácio da Horta Seca, to XVIII-wieczny pałac w lizbońskiej Baixa Pombalina, na rogu ulic Rua da Horta Seca i Rua da Emenda. Budowla łączy w sobie historię kupieckiej fortuny, pombalińskiej architektury i burzliwych losów właścicieli, którzy zmieniali się przez dwa stulecia.

Skąd nazwa Manteigueiro?

Słowo „manteigueiro" oznacza po portugalsku handlarza masłem. Przydomek wziął się od pierwszego właściciela, Domingosa Mendesa Diasa, zamożnego kupca z Trás-os-Montes. Przybył do Lizbony i dorobił się majątku na hurtowym handlu masłem, a z czasem zaliczył się do pombalińskiej burżuazji. Od jego zajęcia budynek zyskał potoczną nazwę, która przetrwała do dziś.

Kto zaprojektował pałac?

Pałac powstał około 1787 roku na zlecenie Domingosa Mendesa Diasa. Plan budowy opracował architekt Manuel Caetano de Sousa (1742–1802), przedstawiciel nurtu pombalińskiego. Ten sam twórca jest autorem biblioteki klasztoru w Mafrze oraz kościoła Encarnação w Lizbonie. Budynek reprezentuje imponującą architekturę schyłku XVIII wieku, typową dla odbudowanego po trzęsieniu ziemi centrum miasta.

Jak wyglądało wnętrze?

Pałac słynął z bogatego wystroju. Sufity ozdobił malarz Pedro Alexandrino (1730–1810), a drzwi wykonano z drewna brazylijskiego i obito adamaszkiem. Opisywane w źródłach schody pałacowe są osobno badane jako przykład dawnej architektury wnętrz.

Jakie były dalsze losy budynku?

Po pierwszym właścicielu pałac zmieniał użytkowników:

• w 1804 roku zajmował go hrabia Caparica,
• następnie mieścił brytyjski szpital wojskowy,
• od 1826 roku zamieszkał w nim angielski kupiec João Fletcher,
• później rezydował tu markiz de Lille, francuski minister pełnomocny reprezentujący Napoleona III,
• w 1860 roku kupił go pierwszy wicehrabia Condeixa, od którego pochodzi nazwa Palácio Condeixa.

Z rezydencji prywatnej budynek stał się z czasem siedzibą instytucji publicznych. Historię obiektu prezentuje między innymi biblioteka i archiwum Secretaria-Geral da Economia, która wykorzystuje ten zabytek.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Palácio do Manteigueiro? W centrum Lizbony, w dzielnicy Baixa, przy Rua da Horta Seca, na rogu z Rua da Emenda.

Czy pałac ma inne nazwy? Tak: Palácio Condeixa oraz Palácio da Horta Seca.

Kto go zaprojektował? Manuel Caetano de Sousa, na zlecenie kupca Domingosa Mendesa Diasa.

Kiedy powstał? W 1787 roku, według opisów w portugalskich źródłach o dziedzictwie; inne opisy mówią o końcu XVIII wieku.

Dlaczego nazywa się Manteigueiro? Od handlu masłem, na którym pierwszy właściciel zbudował swój majątek.

Dla kogo to miejsce?

Pałac warto obejrzeć podczas spaceru po Baixa Pombalina, jeśli interesuje Cię architektura XVIII wieku, historia Lizbony po trzęsieniu ziemi oraz losy dawnych kupieckich rodzin. Budynek to dobry przykład tego, jak prywatna rezydencja zamieniała się w przestrzeń użytkowaną przez kolejne epoki. Zajrzyj tu, idąc między Rossio a nabrzeżem Tagu, ponieważ okolica jest gęsto wypełniona zabytkami z tego samego okresu.

Przed wizytą sprawdź aktualne zasady wstępu, bo wnętrza użytkuje instytucja publiczna i dostęp może być ograniczony.