Palácio do Cunhal das Bolas

Palácio do Cunhal das Bolas to renesansowy pałac w lizbońskiej dzielnicy Bairro Alto, przy Rua da Rosa. Wyróżniają go narożniki z kamiennymi „kulami”, od których wzięła się nazwa budowli – po portugalsku cunhal das bolas oznacza mniej więcej „róg z kulami”.

Czym wyróżnia się ten budynek?

Z pierwotnej budowli przetrwały dwa niepełne narożniki ozdobione reliefem w formie kamiennych półkul. Miały przypominać złote jabłka, motyw popularny w architekturze epoki. Według lokalnej tradycji kule pierwotnie pokrywała prawdziwa złota farba, jednak z czasem po niej nie został ślad. To właśnie te narożniki są dziś najłatwiejszym punktem orientacyjnym dla kogoś, kto szuka pałacu na ulicy.

Kto zbudował pałac i kto w nim mieszkał?

Pałac wzniesiono w XVI wieku na zlecenie zamożnego Żyda. W XVII wieku należał do rodziny Melo e Castro. W 1696 roku wynajmował go hrabia Ericeira, który przekształcił rezydencję w miejsce spotkań kulturalnych i literackich. Z pałacem wiąże się także Academia dos Generosos, założona w 1647 roku. Po 1717 roku, za mecenatu hrabiego Ericeiry, prowadziła ona ożywioną działalność, a na początku zbierała się właśnie w Cunhal das Bolas.

Szkoła i szpital

Na początku XIX wieku w budynku działał Geral do Cunhal das Bolas, szkoła średnia. W latach 1810–1815 uczył się tu poeta António Feliciano de Castilho. Pod koniec XIX wieku pałac przekształcono w Hospital de São Luís. Według dostępnych źródeł budynek do dziś pełni funkcję szpitalną, a w lutym 2025 roku dziennik „Público” pisał o planach przekształcenia dawnego szpitala w luksusowy hotel.

Czy można zwiedzać wnętrza?

Pałac nie jest typową atrakcją z biletami i godzinami otwarcia. Ze względu na dotychczasową funkcję szpitalną zwiedzanie wnętrz nie jest standardem. Najlepiej traktować go jako przystanek podczas spaceru po Bairro Alto i Misericórdii: wystarczy obejrzeć fasadę oraz charakterystyczne narożniki z zewnątrz.

Jak trafić na miejsce?

Pałac stoi przy Rua da Rosa w Bairro Alto. Okolica jest wzgórzysta, o wąskich, brukowanych uliczkach, dlatego przydadzą się wygodne buty. Do pałacu łatwo dojść pieszo z dzielnic Chiado i Príncipe Real, a spacer można połączyć z odwiedzeniem pobliskich punktów widokowych i lokali Bairro Alto.

Najczęstsze pytania

Skąd wzięła się nazwa pałacu? Od kamiennych kul na narożnikach budynku, przypominających złote jabłka.

Z jakiej epoki pochodzi pałac? Zbudowano go w XVI wieku, w okresie renesansu.

Kto zbudował pałac? Według źródeł historycznych był to zamożny Żyd, którego imienia nie podajemy tu bez pewności.

Czym pałac był później? Miejscem spotkań literackich hrabiego Ericeiry, szkołą średnią, a od końca XIX wieku szpitalem São Luís.

Czy kule były naprawdę złote? Tradycja mówi, że pokrywała je złota farba, lecz nie zachował się jej ślad.