Palácio de Xabregas, Palácio dos Marqueses de Olhão

Palácio de Xabregas, znany też jako Palácio dos Marqueses de Olhão, to zabytkowy pałac w Lizbonie, wpisany na listę dziedzictwa kulturowego Portugalii. Stoi w dawnej dzielnicy Xabregas, we wschodniej części miasta, a jego skromna fasada kryje bogato zdobione wnętrza.

Gdzie leży i jak go rozpoznać?

Pałac znajduje się w lizbońskiej dzielnicy Xabregas, w okolicy Beato, na współrzędnych 38,7277 N i 9,1105 W. Od strony ulicy budynek wygląda powściągliwie. Fasada ma czternaście okien i nie zdradza dekoracyjnego bogactwa ukrytego w środku.

Jaka jest historia pałacu?

Dzieje posiadłości sięgają początku XVI wieku. W 1524 roku włości i domy w Xabregas objął Tristão da Cunha, żeglarz i dyplomata, który stał na czele słynnego poselstwa króla Manuela I do papieża Leona X. Po jego śmierci w 1540 roku majątek odziedziczył syn, Nuno da Cunha, wicekról Indii Portugalskich.

Obecny pałac powstał między końcem XVII a początkiem XVIII wieku, na miejscu dawnych domów rodziny da Cunha. Budynek przetrwał trzęsienie ziemi z 1755 roku, które zniszczyło znaczną część Lizbony.

Jakie wydarzenia polityczne wiążą się z tym miejscem?

W XVII wieku pałac należał do rodu Melo, dziedzicznych monteiros-mores królestwa, czyli głównych łowczych. Według przekazów historycznych w jego murach odbywało się kilka spotkań spiskowców, którzy przygotowali odzyskanie niepodległości Portugalii w 1640 roku. Dzięki temu pałac jest ważnym punktem na mapie historii kraju.

Skąd nazwa Marqueses de Olhão?

Nazwa nawiązuje do Francisca de Melo da Cunha de Mendonça e Meneses (1741–1821), głównego łowczego królestwa, pierwszego hrabiego Castro Marim i pierwszego markiza Olhão. W latach 1819–1823 zlecił on prace przy pałacu. Szczególnie wyróżniają się malowidła ścienne, które wykonał Alexandre Pereira dos Santos.

Co zobaczyć w środku?

Wnętrza mocno kontrastują ze stonowaną architekturą zewnętrzną. Największe wrażenie robią panele z azulejos o tematyce świeckiej. Przedstawiają sceny towarzyskie w duchu galanterii, bitwy oraz motywy mitologiczne. Do tego dochodzą wspomniane freski z początku XIX wieku. To dobry przykład tego, jak portugalska szlachta łączyła kafle azulejo z malarstwem ściennym.

Czy pałac jest własnością prywatną?

Tak, pałac nadal należy do rodziny Mendonça i Menezes, potomków hrabiów Castro Marim i markizów Olhão. Ze względu na charakter własności zwiedzanie bywa ograniczone. W praktyce dostęp możliwy jest zwykle podczas wydarzeń, wycieczek z przewodnikiem lub imprez organizowanych w tym miejscu, dlatego warto wcześniej sprawdzić aktualne informacje.

Najczęstsze pytania

Czy Palácio de Xabregas to to samo co Palácio dos Marqueses de Olhão? Tak, to dwie nazwy tego samego pałacu. Używa się też nazwy Palácio dos Melo.

Kiedy powstał pałac? Obecny budynek pochodzi z końca XVII i początku XVIII wieku, a prace dekoracyjne prowadzono w latach 1819–1823.

Czy przetrwał trzęsienie ziemi z 1755 roku? Tak, pałac przetrwał katastrofę.

Co jest najcenniejsze w wystroju? Panele azulejos o tematyce świeckiej oraz malowidła Alexandra Pereiry dos Santosa.

Czy można wejść do środka? Pałac jest w rękach prywatnych, więc dostęp zależy od organizowanych wydarzeń i wizyt z przewodnikiem. Warto sprawdzić aktualne terminy przed wizytą.