Palacete Loures w Lizbonie – dawny pałac wicehrabiów i siedziba Grémio Literário

Palacete Loures, znany też jako Palácio Loures albo Edifício do Grémio Literário, to XIX-wieczny pałacyk w lizbońskiej dzielnicy Chiado. Budynek wzniesiono prawdopodobnie w XIX wieku jako rezydencję wicehrabiów de Loures. Dziś kojarzony jest przede wszystkim z Grémio Literário – jednym z najstarszych klubów towarzyskich i literackich w Portugalii.

Skąd nazwa Palacete Loures?

Nazwa pochodzi od tytułu szlacheckiego dawnych właścicieli. Pałacyk był miejskim domem wicehrabiów de Loures. Źródła podają, że datowanie budowli jest przybliżone i mówią o „prawdopodobnym" powstaniu w XIX stuleciu. W wielu opracowaniach funkcjonuje równolegle nazwa Palácio Loures, choć skala budynku odpowiada raczej miejskiej rezydencji niż wielkiemu pałacowi.

Co to jest Grémio Literário?

Grémio Literário założono 18 kwietnia 1846 roku na mocy królewskiego przywileju wydanego przez królową Marię II i jej męża Ferdynanda II. Klub miał służyć dyskusjom intelektualnym i literackim. Wśród osób związanych z jego powstaniem wymienia się dwie czołowe postaci portugalskiego romantyzmu: historyka Alexandre'a Herculano i poetę oraz dramaturga Almeidę Garretta. Byli też m.in. powieściopisarz Rebelo da Silva, dramaturg Mendes Leal oraz wpływowi politycy liberalni.

W 1875 roku klub przeniósł się do pałacyku wicehrabiów de Loures przy ówczesnej Rua de S. Francisco, czyli dzisiejszej Rua Ivens. Od tego czasu budynek jest z nim nierozerwalnie związany, stąd drugie określenie – Edifício do Grémio Literário.

Architektura i wnętrza

Budynek uważany jest za dobry przykład architektury portugalskiego romantyzmu. Wnętrza mają eklektyczny charakter i łączą różne style. Wśród wyróżniających się pomieszczeń opisuje się:

• salony parteru z różnorodnymi obiciami tekstylnymi,
• Zieloną Salę w stylu empire,
• wiktoriański bar,
• palarnię z rzeźbionymi drewnianymi boazeriami,
• salę w stylu neo-Ludwika XV.

Do zespołu należy także ogród, a lizbońskie rejestry dziedzictwa obejmują ochroną zarówno budynek, jak i ogród oraz zintegrowane z nim dziedzictwo artystyczne.

Czy można zwiedzać?

Grémio Literário to klub członkowski, dlatego nie jest to klasyczna atrakcja z wolnym wejściem. Z zewnątrz budynek można oglądać podczas spaceru po Chiado, a w oficjalnych źródłach warto sprawdzić aktualne zasady wstępu i ewentualne wydarzenia otwarte dla gości.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Palacete Loures? W lizbońskim Chiado, przy Rua Ivens.

Kto był pierwszym właścicielem? Rezydencją wicehrabiów de Loures, prawdopodobnie zbudowaną w XIX wieku.

Od kiedy mieści się tam Grémio Literário? Od 1875 roku; sam klub istnieje od 1846 roku.

Jaki to styl? Architektura romantyzmu z eklektycznymi wnętrzami, od empire po neo-Ludwika XV.

Czy wstęp jest wolny? Nie zawsze – to klub prywatny, więc zasady wejścia warto sprawdzić wcześniej.

Dlaczego warto zwrócić uwagę?

Palacete Loures pokazuje, jak w XIX-wiecznej Lizbonie arystokratyczna rezydencja stała się miejscem życia literackiego i politycznego miasta. Dla osób zainteresowanych historią Portugalii, romantyzmem i eklektyczną architekturą wnętrz to ciekawy przystanek w Chiado, blisko innych zabytków centrum.