Opactwo Pontigny

Opactwo Pontigny to dawne opactwo cysterskie leżące w miejscowości Pontigny w departamencie Yonne, w sercu Burgundii. Wznosi się nad rzeką Serein i należy do grona najstarszych oraz najlepiej zachowanych klasztorów należących niegdyś do zakonu cysterskiego we Francji.

Kiedy i przez kogo założono opactwo?

Historia miejsca sięga 1114 roku, kiedy z inicjatywy pustelnika Ansiusa powstał tu klasztor cysterski. Pierwszym opatem został Hugon z Mâcon. Pontigny stało się drugim spośród czterech klasztorów-córek Cîteaux, obok Clairvaux, Morimond i wcześniejszego od niego La Ferté – wspólnie tworzyły one filary, na których rozwijał się cały ruch cysterski w Europie.

Co łączy Pontigny z Thomasem Becketem?

Opactwo zawdzięcza część swojej sławy angielskim duchownym, którzy chronili się tu przed politycznymi represjami. Najsłynniejszym z nich był arcybiskup Canterbury Thomas Becket, który spędził w Pontigny blisko dwa lata wygnania, między 1164 a 1166 rokiem, uciekając przed gniewem króla Henryka II Plantageneta. W klasztornym zaciszu poświęcał czas studiom nad prawem kanonicznym, zanim groźby króla wobec całego zakonu cysterskiego zmusiły go do przeniesienia się do Sens. Śladem Becketa poszli kolejni angielscy arcybiskupi zmuszeni do opuszczenia kraju – Stephen Langton oraz Edmund z Abingdon.

Jak wygląda architektura kościoła opactwa?

Obecny kościół klasztorny wzniesiono w dwóch etapach między 1137 a 1150 rokiem. Budowla należy do najważniejszych przykładów przejścia od stylu romańskiego do gotyku we Francji – to właśnie tutaj po raz pierwszy w Burgundii zastosowano sklepienie krzyżowo-żebrowe. Wnętrze, zgodnie z regułami cysterskimi wprowadzonymi przez świętego Bernarda z Clairvaux, pozbawione jest zdobień, rzeźb i kolorowych witraży – surowość i prostota form miały służyć wyłącznie skupieniu na modlitwie. Licząca ponad sto metrów długości świątynia o powierzchni około 4000 m² jest dziś uznawana za największy zachowany w całości kościół cysterski we Francji.

Czym były Dekady z Pontigny?

Na początku XX wieku opactwo przeżyło drugie życie jako miejsce spotkań intelektualnych. W 1906 roku posiadłość nabył Paul Desjardins, który od 1910 do 1939 roku organizował tu cykliczne dziesięciodniowe sesje dyskusyjne znane jako „Dekady z Pontigny". Gromadziły one pisarzy i myślicieli z Francji i całej Europy – bywali tu między innymi André Gide, Roger Martin du Gard, André Maurois oraz Jacques Rivière. Spotkania te na kilka dekad uczyniły z dawnego klasztoru ważny ośrodek życia literackiego i filozoficznego.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się opactwo Pontigny?

Opactwo leży w miejscowości Pontigny w departamencie Yonne, w regionie Burgundia-Franche-Comté, nad rzeką Serein.

Czy można zwiedzać kościół opactwa?

Kościół klasztorny zachował się w całości i pozostaje dostępny do zwiedzania jako jeden z najcenniejszych zabytków architektury cysterskiej we Francji.

Dlaczego Thomas Becket przebywał akurat w Pontigny?

Jako cystersi udzielili mu schronienia, gdy zbiegł z Anglii po konflikcie z królem Henrykiem II; klasztor był wówczas jednym z niewielu miejsc gotowych przyjąć arcybiskupa wbrew woli monarchy.

Co to były Dekady z Pontigny?

To organizowane w latach 1910–1939 spotkania intelektualne, podczas których w murach dawnego opactwa dyskutowali pisarze i filozofowie z całej Europy.