Old Water Tower

Stara Wieża Wodna (Vodárenská věž) w Taborze to renesansowy budynek wtopiony w mury obronne starego miasta, o którym niewielu turystów wie, że kiedyś ratował miasto przed suszą. Stoi przy ulicy Žižkova, dosłownie sto pięćdziesiąt metrów od Placu Žižki, więc łatwo wpaść tu przy okazji zwiedzania rynku.

Dlaczego miasto w ogóle potrzebowało takiej wieży?

Tabor został założony na wzgórzu — świetnie pod względem obronnym, fatalnie pod względem dostępu do wody. Mieszkańcy poradzili sobie z tym w typowo renesansowy sposób: w 1492 roku zbudowali sztuczny zbiornik zaporowy o biblijnej nazwie Jordan. To najstarszy zbiornik zaporowy tego typu w Europie Środkowej — sam w sobie ciekawostka inżynierska. Kilka lat później, na przełomie XV i XVI wieku, dobudowano system pomp, który tłoczył wodę z Jordanu aż na szczyt miejskich fortyfikacji, 32 metry ponad lustro wody. Stamtąd, drewnianymi rurami, trafiała do miejskich studni i fontann. Wieża stoi dokładnie w tym punkcie systemu — na wschodnim odcinku murów obronnych, częściowo wtopiona w same fortyfikacje.

Co zobaczysz na miejscu?

Budynek ma trzy kondygnacje, prostokątny rzut i dwuspadowy dach, ale to, co przyciąga wzrok, to fasady — północna i południowa kończą się charakterystycznymi wolutowymi szczytami, a całość zdobi sgraffito, technika bardzo typowa dla czeskiego renesansu. W 1559 roku wieża spłonęła, ale została odbudowana i w tej formie przetrwała do dziś jako zabytek kultury, chroniony w ramach miejskiej rezerwacji zabytkowej Taboru.

Od 1997 roku w środku działa Galeria Vodárenská věž, prowadzona przez miasto. Wystawiają tu młodzi i debiutujący artyści, niekrępowani zbytnio konwencjami — więc oprócz historii architektury można trafić na całkiem świeżą sztukę współczesną, często w mocnym kontraście z surowymi, kamiennymi wnętrzami wieży.

Jak dotrzeć?

Wieża leży w samym sercu zabytkowego centrum Taboru, więc jeśli jesteś już na Placu Žižki, masz ją praktycznie na wyciągnięcie ręki — spacer zajmuje kilka minut wąskimi uliczkami starówki. To dobry punkt do połączenia z resztą trasy: rynek, ratusz, kościół i sieć średniowiecznych piwnic pod miastem leżą w tej samej okolicy.

Kiedy przyjechać?

Najwygodniej zwiedza się Tabor wiosną i latem, kiedy galeria ma pełne godziny otwarcia, a wieczorami da się jeszcze usiąść przy Jordanie — zbiorniku, dla którego cała wieża powstała. Poza sezonem turystycznym miasto jest spokojniejsze, ale warto wcześniej sprawdzić aktualne godziny otwarcia galerii, bo bywają ograniczone.

Najczęstsze pytania

Czy Stara Wieża Wodna to atrakcja tylko dla miłośników architektury? Niekoniecznie — dziś to czynna galeria sztuki współczesnej, więc równie chętnie wpadają tu osoby zainteresowane wystawami, jak i historią miasta.

Skąd brała się woda, którą pompowano do wieży? Ze sztucznego zbiornika Jordan, zbudowanego w 1492 roku tuż pod miastem — to najstarszy zbiornik zaporowy w Europie Środkowej.

Ile to kosztuje i ile czasu zajmuje zwiedzanie? Wejście do galerii jest symboliczne, a samo zwiedzanie wnętrza zajmuje zwykle piętnaście do dwudziestu minut — to przystanek, nie atrakcja na całe popołudnie.

Czy wieża jest w pobliżu innych zabytków Taboru? Tak, dzieli ją od głównego placu zaledwie sto pięćdziesiąt metrów, więc naturalnie wpisuje się w spacer po starówce.