Monument of Jan Žižka of Trocnov

Pomnik Jana Žižky z Trocnova to kamienny monument stojący na Žižkovo náměstí, głównym placu historycznego Táboru w południowych Czechach, poświęcony najsłynniejszemu wodzowi husyckiemu. Žižka jest postacią nierozerwalnie związaną z tym miastem — Tábor powstał jako warowna osada radykalnego odłamu husytów, a jego mieszkańcy pod dowództwem Žižki odnosili w XV wieku serię zwycięstw nad wojskami krzyżowymi. Pomnik na placu głównym jest dziś jednym z symboli miasta i naturalnym punktem odniesienia dla każdego, kto zwiedza Tábor.

Jaka jest historia tego pomnika?

Inicjatywę wzniesienia pomnika podjął miejscowy komitet obywatelski jeszcze w latach 70. XIX wieku. Pierwszy posąg, wykonany z brązu przez młodego wówczas rzeźbiarza Josefa Václava Myslbeka, odsłonięto w 1877 roku. Ze względu na wadę materiałową figura nie przetrwała długo w tej formie i już kilka lat później została zdjęta z cokołu — jej fragmenty trafiły później do zbiorów muzealnych w dawnym ratuszu miejskim. W 1884 roku na tym samym postumencie stanęła nowa, piaskowcowa rzeźba Žižki autorstwa Josefa Strachovskiego, która przetrwała do dziś.

Co przedstawia cokół pomnika?

Cokół monumentu niesie inskrypcję, przy której układzie treści miał swój udział František Palacký, historyk i najważniejszy XIX-wieczny badacz epoki husyckiej. Na postumencie umieszczono także oznaczenia miejsc bitew, w których wojska Žižki odnosiły zwycięstwa — w ten sposób pomnik łączy funkcję artystyczną z rolą swoistej tablicy historycznej, przypominającej o wojskowych sukcesach husyckiego dowódcy.

Dlaczego akurat Tábor postawił ten pomnik?

Tábor to miasto założone w 1420 roku przez najbardziej radykalny odłam husytów, którzy nadali mu nazwę biblijnej góry Tabor. Jan Žižka dowodził wojskami taborytów i był związany z miastem od samych jego początków. Wzniesienie pomnika w drugiej połowie XIX wieku wpisuje się w szerszy nurt czeskiego odrodzenia narodowego, kiedy to husycka przeszłość Táboru i postać Žižki stały się ważnym elementem budowania lokalnej i narodowej tożsamości.

Gdzie dokładnie go znaleźć?

Pomnik stoi na Žižkovo náměstí, czyli głównym placu Táboru, otoczonym historyczną zabudową mieszczańską i ratuszem. To centralny punkt starego miasta, do którego prowadzą wąskie, kręte uliczki charakterystyczne dla średniowiecznego układu urbanistycznego Táboru. Miejsce jest ogólnodostępne przez cały rok i stanowi naturalny przystanek na trasie zwiedzania historycznego centrum.

Jak zwiedzić pomnik i okolicę?

Plac z pomnikiem najlepiej zwiedzać pieszo, w ramach spaceru po starówce Táboru — w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się kamienice mieszczańskie, ratusz oraz punkty wyjścia do podziemnych korytarzy pod miastem. Warto zatrzymać się przy cokole, by odczytać informacje o bitwach husyckich, a następnie kontynuować zwiedzanie w kierunku pobliskich uliczek prowadzących do murów obronnych i punktów widokowych na rzekę Lužnici.

Najczęstsze pytania

Kim był Jan Žižka z Trocnova? Był wodzem husyckim, dowódcą wojsk taborytów, znanym z serii zwycięstw militarnych w XV wieku, dziś uznawanym za jedną z najważniejszych postaci czeskiej historii wojskowej.

Kiedy powstał obecny pomnik? Obecna, piaskowcowa rzeźba autorstwa Josefa Strachovskiego stanęła na cokole w 1884 roku, zastępując wcześniejszy posąg z brązu z 1877 roku.

Dlaczego pierwszy posąg zastąpiono? Brązowa figura Josefa Václava Myslbeka z 1877 roku miała wadę materiałową i musiała zostać zdjęta wkrótce po odsłonięciu.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na Žižkovo náměstí, głównym placu historycznego centrum Táboru, otoczonym zabytkową zabudową mieszczańską.

Czy wstęp na plac i do pomnika jest płatny? Nie, plac wraz z pomnikiem jest ogólnodostępny bez opłat, przez cały rok.