Ogof Pant-y-Wennol

Ogof Pant-y-Wennol to jaskinia na Little Orme, wapiennym cyplu zamykającym od wschodu zatokę Llandudno w północnej Walii (hrabstwo Conwy). Nie jest to atrakcja z biletami i tabliczkami, lecz jedno z ważniejszych stanowisk archeologicznych regionu. Walijska nazwa oznacza mniej więcej „jaskinię doliny jaskółek".

Czym jest Ogof Pant-y-Wennol?

To naturalna jaskinia w skalnej ścianie, opisana w krajowym rejestrze Coflein (numer NPRN 300821) jako położona po południowo-wschodniej stronie ruin chaty. Obiekt ma status chronionego zabytku (scheduled monument, oznaczenie Cn 190), więc jest traktowany jak stanowisko archeologiczne, a nie miejsce do eksploracji.

Co tu znaleziono?

Wykopaliska prowadzono w latach 1974–1977 (M. Davies) oraz w 1979 roku (T. A. Stone i B. Smith). W jaskini odkryto szczątki co najmniej siedmiu osób, z czego pięciu dorosłych i dwojga dzieci lub młodzieży. Rejestr zabytków mówi o sześciu neolitycznych pochówkach, które zostały zalane warstwą naciekową. Liczby w różnych opracowaniach się nieco różnią, bo zależą od sposobu liczenia kości.

Datowania radiowęglowe kości ludzkich wskazują na neolit, czyli około 4600–5000 lat temu. Obok szczątków znaleziono:

• krzemienne i rogowcowe skrobacze, wióry i ostrza z okresu mezolitu,
• ceramikę z neolitu i późnej epoki brązu,
• kościaną igłę typową dla kultury creswellskiej (późny paleolit),
• kości zwierząt.

Analiza izotopowa czaszki z jaskini sugeruje, że jej właściciel odżywiał się głównie tym, co upolował i zebrał na lądzie, a nie owocami morza. Zebrane fakty pokazują, że wapienny cypel był zamieszkiwany lub odwiedzany przez tysiące lat, od końca epoki lodowej po epokę brązu.

Gdzie obejrzeć znaleziska?

Zabytki z jaskini trafiły do Narodowego Muzeum Walii w Cardiff oraz do muzeum w Llandudno. Jeśli interesuje Cię prehistoria, właśnie tam zobaczysz kościaną igłę i inne przedmioty, a sama jaskinia pozostaje punktem na mapie spaceru po Little Orme.

Jak dotrzeć?

Little Orme leży na przeciwległym końcu zatoki Llandudno niż bardziej znane Great Orme. Do miasta dojedziesz koleją lub samochodem, a dalej na cypel dojdziesz pieszo. Sama jaskinia nie jest typową atrakcją turystyczną, dlatego przed wyjściem sprawdź aktualne zasady poruszania się po terenie wokół stanowiska i nie wchodź w obszar chronionego zabytku bez zgody zarządcy.

Kiedy przyjechać?

Na spacer po wybrzeżu najlepiej wybrać suchy dzień z dobrą widocznością, zwykle od późnej wiosny do wczesnej jesieni. Wapienne zbocza bywają śliskie po deszczu, więc zabierz solidne buty.

Najczęstsze pytania

Czy do Ogof Pant-y-Wennol można wejść? Jaskinia jest chronionym stanowiskiem archeologicznym. Traktuj ją jako punkt do obejrzenia z zewnątrz i uszanuj ograniczenia obowiązujące na miejscu.

Z jakiej epoki pochodzą znaleziska? Najstarszy element to kościana igła z późnego paleolitu, są też narzędzia mezolityczne, neolityczne pochówki sprzed około 5000 lat i ceramika z późnej epoki brązu.

Czy to Great Orme? Nie. Jaskinia leży na mniejszym cyplu Little Orme, po drugiej stronie zatoki Llandudno.

Gdzie są wydobyte przedmioty? W Narodowym Muzeum Walii w Cardiff i w muzeum w Llandudno.