New Jewish cemetery in Libeň

Nowy cmentarz żydowski w Libni to niewielka, nieczynna nekropolia w praskiej dzielnicy Libeň, przy granicy z Kobylisami. Choć dziś pozostało tu jedynie około 300 nagrobków na obszarze niewiele większym niż stadion piłkarski, miejsce to przez ponad osiemdziesiąt lat służyło jako główny cmentarz miejscowej gminy żydowskiej.

Gdzie dokładnie się znajduje?

Cmentarz leży w Pradze 8, między ulicami Střelničná i Na Malém klínu, niedaleko ulicy Davídkovej. Wejście prowadzi od strony Na Malém klínu. To spokojna, zabudowana część Libnia, z dala od głównych szlaków turystycznych centrum Pragi, dlatego odwiedzają go głównie osoby zainteresowane historią lokalnej społeczności żydowskiej, a nie przypadkowi turyści.

Dlaczego powstał nowy cmentarz?

Nekropolia założona została w latach 90. XIX wieku (źródła podają rok 1892 lub 1893) jako następca starszego cmentarza żydowskiego w Libni, który z czasem przestał wystarczać rozrastającej się gminie. Pierwotnie zajmowała powierzchnię 6460 metrów kwadratowych. Po drugiej wojnie światowej część terenu utracono, a obecna powierzchnia wynosi 4184 metry kwadratowe — mniej niż dwie trzecie pierwotnego obszaru.

Co można dziś zobaczyć?

Na terenie zachował się oryginalny budynek dawnego domu przedpogrzebowego, utrzymany w stylu neoromańskim. Budynek ten nie pełni już funkcji religijnej — został zaadaptowany na hostel, co jest dość nietypowym, choć niejedynym przykładem wtórnego wykorzystania dawnej infrastruktury cmentarnej w Pradze. Zachowała się także pierwotna brama wjazdowa. Wśród ocalałych nagrobków, rozproszonych po całym terenie, można znaleźć groby przedstawicieli miejscowej społeczności żydowskiej z przełomu XIX i XX wieku.

Najbardziej znanym pochowanym tu człowiekiem jest Vojtěch Rakous, czesko-żydowski pisarz znany z humorystycznej prozy opisującej życie żydowskich rodzin na czeskiej prowincji. Rakous prowadził w Libni sklep obuwniczy, a jego twórczość literacka do dziś jest ceniona jako jeden z ważniejszych głosów czesko-żydowskiej literatury przełomu wieków.

Czy cmentarz nadal jest czynny?

Nie. Ostatni pochówek odbył się tu w 1975 roku, od tego czasu cmentarz nie jest już wykorzystywany do celów pogrzebowych. Obecnie funkcjonuje wyłącznie jako obiekt o wartości historycznej i pamiątkowej, dokumentujący obecność społeczności żydowskiej w tej części Pragi na przestrzeni niemal wieku.

Dlaczego warto go odwiedzić?

Nowy cmentarz żydowski w Libni nie jest może tak znany jak wielkie praskie nekropolie żydowskie w centrum miasta, ale właśnie dzięki temu zachował kameralny, autentyczny charakter. To miejsce dla osób, które chcą poznać historię żydowskiej Pragi poza utartymi szlakami turystycznymi — spokojne, ciche i wciąż noszące ślady dawnej świetności, mimo strat terytorialnych i upływu czasu.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Nowy cmentarz żydowski w Libni? Nekropolię założono w latach 90. XIX wieku, według różnych źródeł w 1892 lub 1893 roku, jako następcę starszego cmentarza żydowskiego w tej samej dzielnicy.

Ile nagrobków zachowało się do dziś? Na terenie cmentarza przetrwało około 300 nagrobków, choć pierwotna liczba pochówków była znacznie większa.

Czy cmentarz jest nadal czynny? Nie, ostatni pochówek miał miejsce w 1975 roku. Obecnie obiekt pełni wyłącznie funkcję historyczną.

Kto znany jest pochowany na tym cmentarzu? Najbardziej znaną postacią jest Vojtěch Rakous, czesko-żydowski pisarz i autor humorystycznej prozy, który prowadził w Libni sklep obuwniczy.

Co stało się z dawnym domem przedpogrzebowym? Neoromański budynek dawnego domu przedpogrzebowego zachował się do dziś, ale został przekształcony w hostel i nie pełni już pierwotnej funkcji.