New Jewish Cemetery

Nowy Cmentarz Żydowski w praskiej dzielnicy Žižkov to największa i wciąż czynna nekropolia żydowska w Pradze oraz jedno z najważniejszych miejsc pamięci związanych z historią praskich Żydów. Powstał w 1890 roku jako odpowiedź na przepełnienie Starego Cmentarza Żydowskiego w Josefovie, który po wiekach użytkowania nie miał już wolnego miejsca na nowe pochówki. Zaprojektowany z myślą o pojemności rzędu stu tysięcy grobów, miał wystarczyć na kolejne stulecie działalności gminy żydowskiej.

Kto zaprojektował cmentarz?

Za układ przestrzenny i architekturę cmentarza odpowiadał architekt František Schmoranz, który nadał miejscu charakter łączący secesję (Art Nouveau) z elementami neoromańskimi. Dzięki temu Nowy Cmentarz Żydowski bywa określany mianem plenerowej galerii sztuki sepulkralnej – na jego alejach można znaleźć nagrobki reprezentujące neorenesans, secesję, a nawet konstruktywizm, tworzone przez czołowych czeskich architektów i rzeźbiarzy epoki.

Dlaczego to miejsce kojarzy się przede wszystkim z Franzem Kafką?

Cmentarz jest celem pielgrzymek literackich z całego świata przede wszystkim ze względu na grób Franza Kafki, pisarza urodzonego w Pradze, którego twórczość na zawsze zmieniła literaturę XX wieku. Kubistyczny nagrobek zaprojektował architekt Leopold Ehrmann, nadając mu formę sześciennego kryształu ściętego u podstawy. Grób Kafki oraz jego rodziców oznaczony jest numerem 21-14-21. Przy nagrobku umieszczono także tablicę pamiątkową poświęconą siostrom pisarza, które zginęły w obozach koncentracyjnych podczas Holokaustu.

Jakie inne miejsca pamięci znajdują się na cmentarzu?

Poza grobem Kafki na terenie nekropolii znajduje się Pomnik Czechosłowackich Żydów, którzy zginęli podczas Zagłady oraz w ruchu oporu. Powstał w 1985 roku według projektu rzeźbiarza Zdeňka Vodičkiego i architekta Vladimíra Stehlíka. To miejsce skupienia dla osób poszukujących śladów tragicznej historii żydowskiej społeczności Czech w czasie II wojny światowej.

Czy cmentarz nadal pełni funkcję grzebalną?

Tak – Nowy Cmentarz Żydowski w Žižkovie pozostaje głównym i praktycznie jedynym czynnym cmentarzem żydowskim w Pradze. Oznacza to, że obok historycznych, zabytkowych kwater z przełomu XIX i XX wieku znajdują się tu również nowsze pochówki, co odróżnia go od Starego Cmentarza Żydowskiego, który dziś pełni wyłącznie funkcję zabytku i atrakcji turystycznej.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się grób Franza Kafki? Grób Kafki i jego rodziców znajduje się na Nowym Cmentarzu Żydowskim w Žižkovie, oznaczony numerem działki 21-14-21, i jest jednym z głównych powodów, dla których turyści odwiedzają to miejsce.

Kiedy powstał Nowy Cmentarz Żydowski? Cmentarz założono w 1890 roku, gdy Stary Cmentarz Żydowski w Josefovie przestał mieć wolne miejsca na pochówki.

Kto zaprojektował cmentarz i nagrobek Kafki? Układ cmentarza zaprojektował architekt František Schmoranz, a kubistyczny nagrobek Franza Kafki – architekt Leopold Ehrmann.

Czy na cmentarzu są inne ważne miejsca pamięci? Tak, znajduje się tu m.in. Pomnik Czechosłowackich Żydów ofiar Holokaustu i ruchu oporu, autorstwa Zdeňka Vodičkiego i Vladimíra Stehlíka z 1985 roku.

Czy cmentarz nadal jest czynny? Tak, to obecnie główna i praktycznie jedyna czynna nekropolia żydowska w Pradze.