Néron cave

Grota Néron (fr. Grotte de Néron, zwana też Baume Néron) to jaskinia prehistoryczna w gminie Soyons w departamencie Ardèche, na zboczu wzgórza Serre de Guercy górującego nad doliną Rodanu, niedaleko Valence. Wnętrze tworzy jedna obszerna komora o długości około 30 metrów i szerokości blisko 10 metrów. To jedno z ważniejszych stanowisk paleolitycznych w tej części Francji, dziś dostępne do zwiedzania w ramach lokalnego parku archeologicznego.

Jak odkryto grotę?

Jaskinię odkryto w 1869 roku podczas polowania - zasługę przypisuje się Ludovicowi-Napoléonowi Lepic i Julesowi Sonier de Lubac. Wejście do środka było wówczas niemal niewidoczne, a jako pierwszy prześlizgnął się przez nie pies myśliwski o imieniu Néron - od niego grota wzięła swoją nazwę. Pierwsze wykopaliska Lepic i de Lubac prowadzili już około 1870 roku, choć ich naukowe opracowanie ukazało się dopiero w 1950 roku, po powojennym wznowieniu badań.

Jakie ślady przeszłości kryje grota?

Warstwy osadów w grocie dokumentują niemal ciągłe użytkowanie miejsca - od schyłkowego środkowego paleolitu aż po okres galo-rzymski, z trzema wyraźnymi fazami zajmowania jaskini w czasach paleolitu. Przełomowe okazały się badania sondażowe z lat 1990-1991: mimo że stanowisko uznawano wcześniej za wyczerpane, odkryto wtedy dwa nienaruszone sektory. W najstarszej warstwie mustierskiej, datowanej na etap izotopowy 4 (pierwszy okres peryglacjalny zlodowacenia Würm, sprzed około 71-57 tysięcy lat), natrafiono na dwa ludzkie zęby - mleczny kieł dziecka w wieku 2-3 lat oraz stały górny trzonowiec. Ich budowa i pozycja stratygraficzna wskazują na neandertalczyka - to najstarsze szczątki neandertalskie odnalezione w całej dolinie Rodanu.

Czym jest tak zwany "punkt z Soyons"?

Grota Néron jest stanowiskiem wzorcowym dla tzw. neronienu - industrii krzemieniarskiej sytuowanej na pograniczu środkowego i górnego paleolitu. Charakteryzuje ją produkcja wiórów i wiórków oraz drobnych, kilkucentymetrowych grocików krzemiennych z delikatną retuszą, znanych jako "pointe de Soyons" (punkt z Soyons) - narzędzie właściwe wyłącznie tej kulturze. Już w 1967 roku badacz Jean Combier, opierając się na materiałach z tej właśnie jaskini, zwrócił uwagę na wyjątkowy charakter tych wyrobów, określając je mianem "mustierskiego ewolucji". Pełną definicję neronienu sformułowano dopiero w 2004 roku.

Co zobaczysz podczas zwiedzania?

Zwiedzanie obejmuje grotę Néron oraz sąsiednią jaskinię Trou du Renard, słynącą z bogatych naciekowych form krasowych - stalaktytów, stalagmitów i draperii. W grocie Néron oglądać można rekonstrukcję sceny z życia neandertalczyków skupionych wokół ogniska, a także drapieżników towarzyszących im w tamtej epoce, jak niedźwiedzie jaskiniowe. Bilet wstępu do jaskiń jest łączony z wejściem do towarzyszącego muzeum archeologicznego, gdzie prezentowane są znaleziska z wykopalisk. Grota nosi status monument historique od 1965 roku, a dla zwiedzających otwarto ją w 1999 roku.

Jak zaplanować wizytę?

Dojście do jaskiń wymaga około 15-minutowego marszu szlakiem pieszym z ponad 300 stopniami i różnicą wysokości sięgającą 80 metrów, dlatego warto zaplanować odpowiednie obuwie. Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem, trwa około godziny, a grupy wyruszają co pół godziny; samodzielne zwiedzanie muzeum zajmuje z kolei około 30 minut. Sezon otwarcia trwa od kwietnia do października, przy czym w miesiącach letnich (lipiec-sierpień) obiekt jest dostępny codziennie, a wiosną i jesienią - w wybrane dni tygodnia.

Najczęstsze pytania

Kiedy odkryto grotę Néron? W 1869 roku, podczas polowania prowadzonego przez Ludovica-Napoléona Lepic i Julesa Sonier de Lubac.

Skąd wzięła się nazwa jaskini? Od psa myśliwskiego Néron, który jako pierwszy wśliznął się przez wąskie, ledwie widoczne wejście.

Jakie było największe odkrycie w tej jaskini? Dwa ludzkie zęby znalezione podczas badań w latach 1990-1991, należące do neandertalczyka - najstarsze szczątki tego gatunku odkryte w dolinie Rodanu.

Czy grotę można zwiedzać? Tak, razem z sąsiednią jaskinią Trou du Renard i muzeum archeologicznym, w sezonie od kwietnia do października, w ramach wycieczki z przewodnikiem.