Neptune fountain in Havlíčkovy sady

Neptunova fontanna to XIX-wieczny basen wodny ze statuą boga mórz, ukryty w dolnej części Havlíčkovych sadów – dawnego parku willi Gröbovka na praskich Vinohradech. To jeden z tych zakątków parku, które przypominają o jego dawnej, reprezentacyjnej świetności, gdy cały teren był prywatną posiadłością zamożnego mieszczanina, nie publicznym miejscem spacerów.

Gdzie dokładnie leży fontanna?

Basen z figurą Neptuna znajduje się w niższej partii Havlíčkovych sadů, w praskiej dzielnicy Vinohrady (Praha 2), niedaleko głównej alei prowadzącej od wejścia od strony Krymskiej w kierunku pawilonu widokowego i dawnej winnicy. Współrzędne miejsca to 50.069925, 14.443472. Sam park rozciąga się na zboczu opadającym w stronę Wełtawy, a fontanna leży bliżej jego podnóża, w spokojnej, mniej uczęszczanej części.

Skąd wzięła się nazwa Havlíčkovy sady i czym była Gröbovka?

Park powstał w latach 1871–1888 jako ogród przy willi wybudowanej dla praskiego przemysłowca Moritza Gröbego, według projektu architekta Antonína Barvitiusa, z wnętrzami dopracowanymi przez Josefa Schulza. Za życia właściciela teren miał charakter prywatnej, starannie zaprojektowanej posiadłości z licznymi ozdobnymi elementami – altanami, grotą, tarasami i właśnie basenami wodnymi w rodzaju tego z Neptunem. Po śmierci Gröbego w 1891 roku spadkobiercy przez pewien czas utrzymywali ogród i udostępniali go zwiedzającym za opłatą, ale ostatecznie w 1905 roku sprzedali posiadłość gminie Winohrady. Rok później, 16 maja 1906 roku, park otwarto dla mieszkańców jako miejski ogród publiczny, nazwany na cześć czeskiego pisarza i polityka Karela Havlíčka Borovskiego – stąd dzisiejsza nazwa Havlíčkovy sady, choć wielu prażan nadal posługuje się starym określeniem Gröbovka.

Kto stworzył figurę Neptuna?

Autorem rzeźby przedstawiającej Neptuna jest czeski rzeźbiarz Bohuslav Schnirch, twórca działający na przełomie XIX i XX wieku, znany między innymi z prac dekoracyjnych dla praskich budynków publicznych. Figura boga mórz, umieszczona pośrodku okrągłego basenu, nawiązywała stylistycznie do reprezentacyjnych fontann parkowych tamtej epoki – z efektowną kompozycją wodną jako centralnym punktem widokowym.

Jak fontanna wyglądała dawniej?

Basen z Neptunem utrwalają praskie widokówki z 1908 roku – w tamtym czasie fontanna tryskała wodą, a wokół niej biegła promenada, po której spacerowali odwiedzający park. Ujęcie to pokazuje, jak duże znaczenie miał ten element w pierwotnym układzie ogrodu: nie był to zwykły zbiornik, lecz ozdobny akcent wodny wpisany w całą kompozycję krajobrazową Gröbovki, obok innych elementów w stylu romantycznym, jak sztuczna grota czy pawilon widokowy.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Havlíčkovy sady to popularne miejsce spacerów mieszkańców Vinohrad, łączące funkcję parku krajobrazowego z pozostałościami dawnej winnicy i sadu. Fontanna z Neptunem, choć dziś nie jest głównym punktem programu turystycznego Pragi, stanowi ciekawy przystanek dla osób zwiedzających park w poszukiwaniu śladów jego historycznej, XIX-wiecznej zabudowy ogrodowej. Warto łączyć spacer w tej części parku z wizytą przy pawilonie widokowym i dawnej winnicy, które leżą w pobliżu.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się fontanna z Neptunem? W dolnej części Havlíčkovych sadů (dawnej Gröbovki) na praskich Vinohradech, przy współrzędnych 50.069925, 14.443472.

Kto zaprojektował figurę Neptuna? Czeski rzeźbiarz Bohuslav Schnirch.

Czym była Gröbovka przed powstaniem parku? Prywatnym ogrodem przy willi zbudowanej w latach 1871–1888 dla przemysłowca Moritza Gröbego.

Od kiedy park jest ogólnodostępny? Od 16 maja 1906 roku, gdy gmina Winohrady otworzyła go dla publiczności jako Havlíčkovy sady.

Czy fontanna nadal działa jak dawniej? Historyczne widokówki z 1908 roku pokazują ją z tryskającą wodą i promenadą wokół basenu – to najlepiej udokumentowany okres jej świetności.