Nekkerbos

Nekkerbos to niewielki, ale ekologicznie ważny las i teren podmokły na zachodnich obrzeżach centrum Grimbergen, w prowincji Brabancja Flamandzka w Belgii. Znajduje się w miejscu, gdzie strumień Amelvonnebeek wpada do Maalbeek, i razem z sąsiadującymi Nekkerweide oraz 's Gravenmolenweide tworzy pas łąk i lasów olszynowych ciągnący się wzdłuż doliny Maalbeek.

Skąd wzięła się nazwa i kto zarządza terenem?

Teren nie należy do jednego właściciela — grunt jest podzielony między organizację przyrodniczą Natuurpunt, prowincję Brabancja Flamandzka, fundację Koninklijke Schenking (Royal Gift) oraz kilku prywatnych posiadaczy. Taki rozdrobniony układ własności jest typowy dla dolin rzecznych w tej części Flandrii, gdzie dawne łąki i lasy przechodziły przez pokolenia z rąk do rąk, zanim część z nich trafiła pod ochronę przyrody.

Jak wyglądał ten teren przed 1900 rokiem?

Zanim Nekkerbos stał się obszarem chronionym, dominowały tu ubogie w składniki odżywcze łąki kośne. Ich pozostałością jest sąsiednia Nekkerweide, zarządzana od dawna przez Natuurpunt jako teren przyrodniczy. To właśnie ten typ siedliska — biedne, nieużyźniane łąki — sprzyja rzadszym gatunkom roślin, które nie radzą sobie w konkurencji na żyznych polach uprawnych.

Jaką rolę pełni Nekkerbos w ochronie przeciwpowodziowej?

W 2009 roku prowincja Brabancja Flamandzka utworzyła tu kontrolowany obszar zalewowy o nazwie „Nekkerbos", z pojemnością buforową 45 000 m³ wody. Zadaniem takiego obszaru jest przejmowanie nadmiaru wody podczas intensywnych opadów, zanim trafi ona do zabudowanych części Grimbergen położonych niżej wzdłuż zlewni Maalbeek. W kolejnych latach pojemność bufora rozbudowano, co miało ograniczyć powracające problemy z podtopieniami w dolinie tego cieku. Rozwiązanie łączy więc funkcję przyrodniczą z praktyczną — teren zielony służy jednocześnie jako naturalny zbiornik retencyjny.

Jakie gatunki roślin i zwierząt można tu spotkać?

Wilgotne, ekstensywnie użytkowane siedliska Nekkerbos i okolicznych łąk sprzyjają występowaniu roślin charakterystycznych dla mokradeł, w tym gatunków związanych z ubogimi w azot glebami. W dolinie Maalbeek obserwuje się też ptaki wodno-błotne, takie jak kszyk, wodnik zwyczajny oraz cyranka. Obecność tych gatunków wskazuje na dobrą jakość siedlisk podmokłych, które w wielu innych częściach Flandrii zostały już osuszone pod zabudowę lub rolnictwo.

Co można robić w Nekkerbos i okolicy?

Teren jest częścią szlaków spacerowych łączących Nekkerbos z Nekkerweide i 's Gravenmolenweide. Gmina Grimbergen organizuje tu spacery krajobrazowe prowadzone od strony 's Gravenmolenweide, pozwalające zobaczyć naprzemiennie olszynowe lasy łęgowe i otwarte łąki jaskrowe. To miejsce dla osób szukających spokojnego kontaktu z przyrodą blisko centrum miasteczka, bez konieczności wyjazdu na dalekie tereny wiejskie.

Najczęstsze pytania

Czy Nekkerbos jest ogólnodostępny? Tak, przez teren prowadzą szlaki spacerowe łączące go z sąsiednimi obszarami przyrodniczymi, wykorzystywane m.in. podczas organizowanych spacerów krajobrazowych.

Czy to teren chroniony? Część gruntów zarządza Natuurpunt jako obszar przyrodniczy, a od 2009 roku funkcjonuje tu też oficjalny, kontrolowany obszar zalewowy zarządzany przez prowincję.

Dlaczego teren bywa podtapiany? To zamierzone działanie — obszar zalewowy „Nekkerbos" ma za zadanie gromadzić nadmiar wody z Maalbeek podczas ulewnych opadów, chroniąc tereny zabudowane położone niżej.