Natural monument Louky u Černého lesa

Łąki u Czarnego Lasu (czes. Louky u Černého lesa) to niewielki, ale przyrodniczo cenny rezerwat na terenie Parku Krajobrazowego Żdiarskie Wierchy (Žďárské vrchy), w powiecie Żdiar nad Sázawą, tuż przy wsi Vysoké. Obszar leży na wysokości około 570 m n.p.m. i zajmuje zaledwie 10,63 hektara, co czyni go jednym z mniejszych pomników przyrody w regionie – jego wartość wynika jednak nie z rozmiaru, lecz z wyjątkowego zestawu siedlisk skupionych na małej powierzchni.

Co znajdziemy w tym miejscu?

Rdzeniem obszaru jest dno doliny, którym wije się potok Strženský. Wzdłuż jego biegu oraz na obrzeżach stawu Konventský rozciągają się podmokłe łąki, torfowiska niskie i olszyny bagienne. Ta mozaika środowisk – od wilgotnych łąk torfowych, przez zarośla olchowe, po roślinność przybrzeżną stawu – tworzy siedlisko rzadko spotykane w tak skondensowanej formie, co było głównym argumentem za objęciem terenu ochroną już w 1988 roku.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Powodem ustanowienia pomnika przyrody było zachowanie unikatowego, cennego przyrodniczo terenu, na którym występują chronione i zagrożone gatunki roślin oraz zwierząt, a także charakterystyczne formy skalne w otoczeniu. Torfowiskowe łąki w dolinie, zarośla olchowe i podmokłe otoczenie stawu stanowią razem refugium dla organizmów, które w innych, bardziej przekształconych krajobrazach rolniczych regionu Wysoczyzny trudno dziś spotkać.

Jakie zwierzęta można tu spotkać?

Łąki u Czarnego Lasu słyną przede wszystkim z bogactwa płazów. Najliczniej występują tu żaby brunatne, żaby zielone oraz ropucha szara – gatunki dobrze przystosowane do wilgotnych, podmokłych siedlisk łąkowych i przybrzeżnych. Rzadziej, ale wciąż regularnie, obserwuje się tu również ropuchę zieloną, traszkę górską oraz rzekotkę drzewną. Obecność tak zróżnicowanej batrachofauny na stosunkowo niewielkim obszarze potwierdza dobry stan zachowania mokradeł i wód powierzchniowych.

Jaki status ochronny ma ten teren?

Obszar stanowi integralną część Parku Krajobrazowego Żdiarskie Wierchy, a od 2005 roku większość pomnika przyrody wraz ze strefą ochronną – obejmującą staw Konventský i przylegające do niego mokradła po stronie północnej – wchodzi w skład sieci Natura 2000 jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty. Nadzór nad terenem sprawuje Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej (AOPK ČR), oddział regionalny odpowiedzialny za zarządzanie Parkiem Krajobrazowym Žďárské vrchy.

Jak dotrzeć na miejsce i co warto wiedzieć przed wizytą?

Łąki u Czarnego Lasu leżą w bezpośrednim sąsiedztwie wsi Vysoké, w malowniczym, pagórkowatym krajobrazie Żdiarskich Wierchów – regionu znanego z licznych stawów, torfowisk i lasów świerkowo-bukowych. To miejsce dla osób zainteresowanych przyrodą raczej niż intensywną turystyką: brak tu rozbudowanej infrastruktury, a walorem jest sama możliwość obserwacji rzadkich siedlisk podmokłych i ich mieszkańców w spokojnym, mało przekształconym otoczeniu. Warto odwiedzić okolicę wiosną lub wczesnym latem, gdy aktywność płazów jest największa, a łąki torfowe pokrywają się charakterystyczną dla tego typu siedlisk roślinnością.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajdują się Łąki u Czarnego Lasu? W powiecie Żdiar nad Sázawą, przy wsi Vysoké, na terenie Parku Krajobrazowego Żdiarskie Wierchy.

Jak duży jest ten obszar chroniony? Pomnik przyrody obejmuje 10,63 hektara.

Od kiedy obszar jest chroniony? Status ochronny obowiązuje od 1988 roku, a od 2005 roku część terenu należy też do sieci Natura 2000.

Jakie gatunki można tu zaobserwować? Przede wszystkim płazy – żaby brunatne, żaby zielone i ropuchy szare, a rzadziej ropuchę zieloną, traszkę górską i rzekotkę drzewną.

Kto zarządza tym terenem? Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej (AOPK ČR), w ramach administracji Parku Krajobrazowego Žďárské vrchy.