National Museum of Playing Cards

Nationaal Museum van de Speelkaart, czyli Narodowe Muzeum Kart do Gry, znajduje się w Turnhout na północy Belgii i jest jedynym w swoim rodzaju miejscem poświęconym w całości historii kart do gry. Placówka powstała w 1965 roku, a od 1988 roku mieści się w odrestaurowanym budynku dawnej fabryki kart — sam wybór lokalizacji nie jest przypadkowy, bo Turnhout od wieków pozostaje europejskim centrum produkcji kart do gry.

Dlaczego akurat Turnhout?

Miasto to od XIX wieku było jednym z największych ośrodków druku kart w Europie, a lokalne fabryki eksportowały swoje produkty na cały kontynent i poza niego. Muzeum kontynuuje tę tradycję, dokumentując zarówno rzemieślniczy, jak i przemysłowy etap produkcji kart — od ręcznego malowania po zmechanizowany druk offsetowy i litograficzny.

Co można zobaczyć w środku?

Kolekcja muzeum obejmuje ponad 400 lat historii kart do gry, z eksponatami pochodzącymi głównie z Belgii i Niderlandów, choć nie brakuje też przykładów z innych części świata. Wśród najcenniejszych obiektów znajduje się oryginalna talia z 1567 roku, zdobiona misternie wykonanymi wizerunkami smoków, a także egzemplarz traktatu Edmonda Hoyle'a o grze w wista z 1743 roku — jednego z pierwszych spisanych zbiorów zasad gier karcianych.

Osobną atrakcją jest zgromadzona przez muzeum kolekcja historycznych maszyn drukarskich. Znajdują się tu prasy litograficzne i offsetowe, część z nich pochodząca jeszcze z XIX wieku, napędzane ręcznie korbą lub kołem zamachowym. Wiele z tych urządzeń wciąż działa — muzeum uruchamia je regularnie, prezentując zwiedzającym cały proces powstawania karty: od przygotowania wzoru, przez druk, aż po wykończenie i nabłyszczenie.

Pokazy na żywo

Dwa razy w miesiącu muzeum organizuje pokazy pracy historycznych maszyn, w tym napędzanej parą XIX-wiecznej prasy drukarskiej. To rzadka okazja, by zobaczyć na własne oczy, jak wyglądała produkcja kart w czasach, gdy każdy egzemplarz przechodził przez ręce drukarza, a nie linię automatyczną. Dla wielu odwiedzających to właśnie ten fragment wizyty robi największe wrażenie — hałas, zapach farby drukarskiej i rytmiczna praca kół zamachowych przenoszą w zupełnie inną epokę.

Kolekcja z całego świata

Choć trzon zbiorów stanowią karty z Beneluksu, muzeum prezentuje też przykłady z innych regionów, pokazując, jak różne kultury kształtowały wygląd i symbolikę kart — od figur i kolorów, po format talii. Ekspozycja tłumaczy również, skąd wzięły się popularne dziś motywy graficzne i jak zmieniały się one na przestrzeni stuleci pod wpływem mody, technologii druku i lokalnych tradycji.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się muzeum? W Turnhout, w prowincji Antwerpia, w północnej Belgii, w budynku dawnej fabryki kart.

Ile lat liczy kolekcja? Eksponaty obejmują ponad 400 lat historii, od XVI wieku do czasów współczesnych.

Czy można zobaczyć maszyny w akcji? Tak, dwa razy w miesiącu odbywają się pokazy pracy historycznych pras drukarskich, w tym maszyny napędzanej parą.

Czy ekspozycja dotyczy tylko kart belgijskich? Nie — choć trzon kolekcji stanowią karty z Belgii i Niderlandów, znajdują się tu też przykłady z innych części świata.