Na požárech

Na požárech to niewielka, ale niezwykle cenna przyrodniczo narodowa pamiątka przyrody położona na południowy zachód od wsi Lesná w powiecie Tachov, tuż przy granicy z Niemcami, w granicach Chronionego Obszaru Krajobrazowego Český les. To jedno z tych miejsc, które łatwo przeoczyć na mapie, a które kryje w sobie fragment krajobrazu niespotykanego nigdzie indziej w Czechach.

Co można tu zobaczyć?

Teren obejmuje mozaikę wzajemnie przenikających się siedlisk: podmokłych łąk torfowiskowych, szuwarów turzycowych, trzcinowisk, torfowisk przejściowych oraz wysokogórskich torfowisk wysokich, a także pionierskich zadrzewień, które stopniowo wkraczają na dawne otwarte tereny. Ta różnorodność sprawia, że na stosunkowo małej powierzchni rośnie blisko 300 gatunków roślin naczyniowych, z czego kilkadziesiąt to gatunki rzadkie i objęte ochroną.

Największą osobliwością botaniczną jest wierzba borówkolistna (Salix myrtilloides) – niewielki, karłowaty krzew, który w całych Czechach występuje jedynie w czterech lokalizacjach. Torfowisko jest też domem dla przeplatki northowej, motyla, który poza Šumavą nie ma w Czechach innego stanowiska.

Dlaczego to miejsce jest tak wyjątkowe?

Historia tego krajobrazu jest ściśle spleciona z losami okolicznych wsi. Zanim po drugiej wojnie światowej zanikła wieś Jedlina, tutejsze łąki służyły miejscowym rolnikom jako pastwiska i miejsce suszenia siana – regularne koszenie i wypas utrzymywały teren otwarty. Wysiedlenie niemieckich mieszkańców po wojnie i ustanowienie żelaznej kurtyny sprawiły, że obszar przestał być użytkowany, a krajobraz zaczął stopniowo zarastać. Dopiero w 1992 roku, doceniając unikatową wartość przyrodniczą tego miejsca, objęto je ochroną jako narodową pamiątkę przyrody.

Torfowisko było niegdyś ostoją cietrzewia – ptaka, którego populacja liczyła tu jeszcze do połowy lat 90. XX wieku kilkadziesiąt osobników. Niestety, otwarcie przejścia granicznego w Jedlinie po upadku żelaznej kurtyny i związany z tym wzrost ruchu turystycznego przyczyniły się do wyginięcia tej niewielkiej, i tak już osłabionej, populacji.

Jak dojść i na co zwrócić uwagę?

Obszar jest zarządzany przez Agencję Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej, która prowadzi tu regularne zabiegi ochronne – wycinanie nalotu drzew i krzewów oraz koszenie, by zapobiec ponownemu zarośnięciu cennych torfowisk. Dla odwiedzających przygotowano ścieżkę umożliwiającą obserwację tej unikatowej, północnej w charakterze przyrody bez wchodzenia na wrażliwe siedliska.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Na požárech? Na południowy zachód od wsi Lesná w powiecie Tachov, blisko granicy z Niemcami, w obrębie CHKO Český les.

Czy można tu swobodnie chodzić? Ze względu na wrażliwość torfowiskowych siedlisk zaleca się poruszanie się wyznaczonymi trasami i przestrzeganie zasad obowiązujących na terenie narodowej pamiątki przyrody.

Co jest największą atrakcją przyrodniczą tego miejsca? Unikatowa w skali kraju wierzba borówkolistna oraz stanowisko przeplatki northowej, a także rzadki krajobraz torfowisk przejściowych i wysokich.

Kiedy najlepiej odwiedzić Na požárech? Najciekawsze obserwacje przyrodnicze, zwłaszcza kwitnących roślin torfowiskowych, oferują miesiące letnie.