Moulin de Kervoyal

Moulin de Kervoyal to XVII-wieczny wiatrak stojący w Kervoyal, nadmorskiej miejscowości wchodzącej w skład gminy Damgan w departamencie Morbihan, w Bretanii.

Skąd wziął się wiatrak w Kervoyal?

Obecna budowla powstała w XVII wieku na miejscu starszego młyna, który stał tu wcześniej. Kervoyal, dziś głównie miejscowość wypoczynkowa nad zatoką Vilaine, przez stulecia było rybacką osadą, a wiatrak młócił zboże dla okolicznych gospodarstw. Warto wiedzieć, że był to tylko jeden z dziewięciu wiatraków, które kiedyś działały na terenie gminy Damgan — dziś jest ostatnim, jaki przetrwał.

Jaką rolę odegrał w czasach Rewolucji Francuskiej?

Podczas Rewolucji Francuskiej młyn, jak wiele innej własności kościelnej i szlacheckiej, został uznany za majątek narodowy i skonfiskowany, a po kilku latach odkupiony przez prywatnego właściciela. Lokalna tradycja wiąże z tym miejscem postać Georges'a Cadoudala, przywódcy rojalistowskich Szuanów walczących z republiką. Miał on w 1795 roku ukryć się w wiatraku, korzystając z jego położenia do obserwacji wojsk rewolucyjnych blokujących wojska emigrantów lądujące na półwyspie Quiberon, po drugiej stronie zatoki. Ten epizod do dziś jest przywoływany jako najbarwniejszy fragment historii budowli.

Kto zajmował się młynem, gdy służył do produkcji mąki?

Przez wiele dekad wiatrakiem gospodarowała rodzina Bucas, prowadząc w nim regularną produkcję mąki dla mieszkańców Damgan i okolic. Na początku XX wieku budowlę podwyższono, co było typowym zabiegiem stosowanym wtedy przy modernizacji wiatraków, pozwalającym lepiej wykorzystać wiatr wiejący od morza. Z czasem młyn przestał działać gospodarczo i zaczął popadać w ruinę.

Jak wiatrak przetrwał do naszych czasów?

Pierwszą większą akcję ratunkową podjęło na początku lat 90. XX wieku lokalne stowarzyszenie Les Amis de Kervoyal, które odrestaurowało konstrukcję i przywróciło jej charakterystyczny wygląd. Kolejny poważny kryzys nadszedł w kwietniu 2019 roku, gdy przechodnie znaleźli na ziemi obok wiatraka jego dwa skrzydła, które oderwały się od korpusu. Zdarzenie to uruchomiło nową, szerszą kampanię na rzecz ratowania budowli, prowadzoną przez Association pour la Restauration du Patrimoine Damganais wspólnie z Fondation du Patrimoine.

Jak wyglądała ostatnia renowacja?

Zbiórka publiczna zorganizowana przez Fondation du Patrimoine zamknęła się w styczniu 2024 roku z wynikiem 7462,25 euro, do czego dołożono dodatkową darowiznę 10 000 euro od Klubu Mecenasów Dziedzictwa w Bretanii. Nowe skrzydła zamontowano na wiatraku 12 lipca 2023 roku, a prace rozszerzono także o naprawę pokrycia latarni na szczycie budowli oraz wzmocnienie osi obrotowej, które nie były pierwotnie planowane, ale okazały się niezbędne po dokładniejszej inspekcji konstrukcji.

Czy można zwiedzić Moulin de Kervoyal?

Od maja 2024 roku wznowiono comiesięczne wizyty z przewodnikiem, na które trzeba się wcześniej zapisać w biurze turystycznym Damgan. Dodatkowe otwarcia organizowane są z okazji Dnia Młynów, przypadającego 22 czerwca, oraz Dni Dziedzictwa we wrześniu, tradycyjnie 21 dnia miesiąca. To dobra okazja, by zobaczyć wnętrze budowli i usłyszeć więcej o jej burzliwej historii od lokalnych przewodników zaangażowanych w jej ochronę.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Moulin de Kervoyal? W miejscowości Kervoyal, będącej częścią gminy Damgan w Morbihan, nad zatoką Vilaine, po drugiej stronie od półwyspu Quiberon.

Ile lat ma wiatrak? Obecna konstrukcja pochodzi z XVII wieku, choć stoi na miejscu starszego młyna, który istniał tu wcześniej.

Czy wiatrak wciąż produkuje mąkę? Nie, dziś jest zabytkiem otwartym do zwiedzania, a nie działającym młynem gospodarczym — produkcję zakończono jeszcze w pierwszej połowie XX wieku.

Jak zapisać się na zwiedzanie? Wizyty z przewodnikiem odbywają się raz w miesiącu od maja, po wcześniejszej rezerwacji w biurze turystycznym Damgan.